پيامد های جهاد ملت افغانستان

نوشته از: غلام حسن ارزگانی

حاصل آئیـن ودســـتور مـلـوک

ده خدایان فربه و دهقان چو دوک

اقبال راهـوری

ظهور وفعالیت نهضت های مقاومت، جنبش های رهائی بخش، قیام های ملی و نظامی که منتج به دفع و ترد اشـغالگران خارجی، دگرگونی جامعه، تغییر نظام ها و رژیم ها دریک کشـور میگردد، از خود پیامد های مثبت و منفی را بجا میگذارد؛ چنانچه نتایج و ثمره^ء آن ثبت تاریخ گردیده، تا درسی باشد برای آینده گان ملت مسـلمان و آزاده^ء افغانستان که درطول تاریخ خصوصاً در دو دهـه^ء گذشـته انواع و اشـکال جهاد وقیام های آزادی بخش را تجربه نموده اند. درین راسـتا سـه جنگ با انگلیس اشـغالگر به اثبات رسـانید که این ملت هرگز طوق بردگی و اسـارت را نمی پذیرد و تسـلط هر بیگانه ای را به هراسم و رسمی که باشـد در سـرزمین شـان قبول ندارند. روی این خصلت ذاتی افغانها بود که توانسـتند اسـتقلال سـیاسی از دسـت رفـته^ء خودرا در سـال 1919 میلادی به همت مردم شـجاع ، تحت قیادت امیر امان الله خان بدسـت آوردند؛ که بیاد بود و گرامی داشـت از فداکاری های ملت میهن دوسـت، هـمه سـاله از روز 28 اسـد بنام جشـن اسـترداد اسـتقلال سـیاسی کشـور تجلیل میگردد.

اما عقده و کینه^ء انگلیس از این شـکسـت سـیاسی و نظامی در مقابل ملت افغان و زعامت جوان کشـور امیرامان الله خان بیش از پیش ادامه یافـت و بفکر انتقام از طریق ارتجاع داخلی افتاد. طوریکه دیده شـد، زمانیکه دولت جدید به تطبیق برنامه ها و رفورم های بنیادی آغاز بکار نمود تا کشـورش در قطار ملل آزاد و مترقی جهان قرار گیرد، توطئه و دسـیسه^ء انگلیس توسـط عمال نابکار داخلی اعم از ملاهای دیوبندی و حضرت های مصری، طور پیدا و پنهان به تخریب دولت جوان اقدام نمودند. بعـداً از هـر گوشـه و کنار کشـور ملاهای لنگ و کور به فـتنه گری و ماجراجوئی، به نفع دشـمن دیرینه ملت افغانسـتان و زعیم کشـور، زمینه^ء اغـتشـاش داخلی را فراهم نمودند. پادشـاه ترقیخواه را به اتهام کفـر و الحاد « لاتی» بمردم سـاده اندیش معرفی نمودند و سـرانجام شـخص ماجراجوی بیسـواد بنام حبیب الله کلکانی، ـ خادم دین رسـول الله ـ لقب یافـت و امان الله شـاه با آرزو های ترقی خواهانه اش خلع گردیده جایش را یک مشـت اوباش منفـعت پرسـت و لجام گسـیختهِ اجنبی مآب اشـغال کرد. که پیامد و نتایج آنرا تاریخ نگاران بویژه مؤرخ شـهیر وطن میر غلام محمد غبار در جلد دوم ( افغانسـتان در مسـیر تاریخ ) طور مفصل شـرح داده اسـت.

تا زمانیکه امان الله در قـندهار بود ملاهای دیوبندی و حضرت های مصری هـمچنان از سـقاء زاده به عـنوان ـ خادم دین رسـول الله ـ حمایت کردند و از وی متابعـت داشـتند؛ اما زمانیکه امان الله شـاه با خانواده اش خاک کشـور را ترک نمود، دیری نگذشـت که با ورود نادرخان سـپه سـالار و برادرانش از طریق جنوب و شـرق کشـور به کابل، همان ملاهای لنگ و کور لقـب ـ خادم دین رسـول الله ـ را که طور عاریت به بچه سـقاء داده بودند، از وی پس گرفـتند و خودش را همراه با یارانش، بنام غاصب تخت و تاج پادشـاهی، تیرباران و بدار آویخـتند. که در نتیجه حاصل جهاد ملت افغان درمعرض معامله^ء سـیاسی قرار گرفـت و پیامد های ناگوار آن یکی پی دیگری متوجه مردم ما گردید.

بار دیگر بعد از 7 ثور 1357 خورشـیدی در مقابل دولت دموکرتیک که یک تحول دیگری در تاریخ کشـورما محصوب مشـود، همان ملا های بدنام، جهاد را علیه این تحول اعلام نمودند که با توأم شـدن اشـتباهات بزرگ و جبران ناپذیر زمامداران دولت، در اثر بی تجربه گی در زمینه^ء دولت مداری زمینه سـقوط این تحول و شـورش مسـاعد گردید. اما این بار بجای اینکه جهاد مردم افغانسـتان بر علیه ظلم و اسـتبداد فودالی متوجه گردد رنگ دیگر بخود گرفـت و زمینه^ء مداخله از خارج و دسـت بازیهای کشـور های دیگر محیا گردید؛ و از طرف ارتجاعی ترین نیروها، اعم در یهود ونصارا مورد حمایت مالی و نظامی قرار گرفـتند. درحالیکه جهاد سـال 1919 مردم افغانسـتان بخاطر حصول اسـتقلال سـیاسی کشـور به اتکاء نیروهای خود ملت بدون حمایت خارجی صورت گرفـته بود.

اگر در راس جهاد بخاطر اسـترداد اسـتقلال سـیاسی کشـور شـخصی تحول طلب و ترقیخواه، به همکاری علمای وطنپرسـت و آزادیخواه و مشـروطه خواهان قـرار داشـتند، برعکس سـرکردگی این « جهاد» را، رهـبران متعددی از قماش های گوناگون و تنظیم های متفاوت که چشـم بر حکم و گوش به فرمان شـبکه های اسـتخباراتی پاکسـتان،ایران، عربسـتان سـعودی، امارات عربی و در رأس ایالات متحده امریکا و انگلیس، به عهده داشـتند. در جهاد اولی یکپارچگی مردم کشـور و رهبران متحد آن باعث آن شـد تا انگلیس اسـتعمارگر، که آفتاب در مسـتعمراتش غروب نمیکرد مجبور شـد به صدای آزادی خواهی مردم ما تن در دهـد و شـکسـت نظامی و سـیاسی خود را پذیرا شـود. اما در این « جهاد» آنچه منافع باداران شـان تقاضا میکرد آن را عملی میکردند و حتا به حکم بادران خود در اثر جنگ های بین تنظیمی به تخریب کشـور و چور و چپاول دارائی های آن پرداخـتند. در اثر این جنگهای بین تنظیمی بود که سـیل آواراگان، کشـور را ترک نموده در کشـور های همسـایه و سـایر کشـور های جهان سـرازیر شـدند. حقایق نشـان میدهـد که اینها آنقدر در جنگ با دولت و قوای شـوروی درگیر نبودند، که بین خود ها در جنگ بودند. چنانچه زیان این جنگها به مراتب بیشـتر از زیان جنگ های آنها با دولت و قوای شـوری بوده اسـت. بدتر از همه اینکه بعد از به قدرت رسـانیدن تنظیمهای« جهادی»، این جنگها ادامه مییابد  و کشـورهای یاری دهـنده تلاش میورزند تا درین گل آلود نمودن آب، ماهی دلخواه خود را شـکار کنند و جای پایی برای خود و منافع گروه های پیرو خود پیدا نمایند. این جنگ ها، رنگ قومی، زبانی و مذهبی بخود گرفـت؛ تا جاییکه اقوام مختلفِ باهم برادرِ افغانسـتان که در گذشـته دریک سـنگر واحد علیه اشـغالگران می جنگیدند به دشـمنان خونی یکدیگر تبدیل شـدند؛ تا سـایه^ء یکدیگر را هم به تیر میزدند. این جنگ های بین تنظیمی و بین القومی از طرف رهـبران تنظیم ها بخاطر اهـداف شـوم دشـمنان ملت، تا هـنوز هم ادامه دارد و شـاید سـالهای دیگر هم دوام نماید. از اثرپلانهای خرابکارانه دشـمنان ملت افغان بود که بعـد از سـقوط حاکمیت حزب وطن و به قـدرت رسـانیدن تنظیم های هـفـت گانه و هشـت گانه، جنگ تنظیم ها ظاهـراً جهت کسـب قـدرت و در نهایت بخاطر بر آورده شـدن اهـداف سـیاسی و اقتصادی حامیان شـان خاتمه پیدا نکرد و برعکس شـدت بیشـتر یافـت. از اثر این جنگ های داخلی تمام نهاد های دولت از بیخ و بُن منهدم و دارائی های دولت و ملت، چور و چپاول و به پول سـیاه در بازار های پاکسـتان به فروش و معامله قراد داده شـد.

زمانیکه این تنظیم ها در تخریت و ویرانی کشـور کوی سـبقت ربودند و تشـت رسـوائی خود و باداران خود را از بام پائین انداخـتند، گروه دیگر از بطن حکومت نظامی پاکسـتان و با حمایت تنظیم های پشـتون تبار داخلی ظهور نمود. این گروه که از تفادله^ء حزب اسـلامی حکمتیار، حرکت انقلاب ... مولوی محمد نبی، حزب اسـلامی یونس خالص و اتحاد ... سـیاف به رهـبری ملا عمر آخوند و حمایت بی دریغ اسـتخبارات نظامی پاکسـتان و عربسـتان سـعودی، بوجود آمده بود، بخش اعظم کشـور را با جنگ و کشـتار بی رحمانه زیر عـنوان« جهاد بخاطر اسـلام» تصرف نمودند، که حادثه^ء غم انگیز شـهر مزار شـریف در 17 اسـد 1377، هـنگام اشـغال صفحات شـمال، هـرات، پروان و کاپیسـا، دوران سـیاه امارت امیرعـبدالرحمن خان را در اذهان اقوام مناطق مذکور بخصوص هزاره ها و ازبکها زنده نمودند.

پس از 11 سـپتامبر امریکا بفکر آن شـد تا جلو این دسـت پروده گان خودرا بگیرد تا درد سـر بیشـتر برایش ایجاد نکنند. امریکا و انگلیس این دشـمن سـنتی، غدار و حیله گر کشـور ما بخاطر اهـداف دراز مدت خود در منطقه و دسـترسی در ذخایر نفت و گاز آسـیای میانه، به تسـریع پروژه مورد نظر به بهانه دسـتگیری اسـامه بن لادن این عرب تبار پا برهـنه و فرزند صدیق امریکا و انگلیس، زیر نام مبارزه با تروریزم در نهایت جهت سـقوط امارت طالبان که خود آنرا ایجاد کرده بود، از طریق شـمال کشـور با هـمکاری جنبش اسـلامی جنرال دوسـتم و تنظیم های جهادی شـمال قوای چند ملیتی را بخاک کشـور ما سـرازیر نمود و عملاً به حاکمیت ملی افغانها خاتمه بخشـید.

اگرچه حضور نظامی چند ملیتی در راس امریکا و انگلیس را بخاک کشـورما، به بهانه^ء مبارزه با تروریزم میتوان موجه دانسـت، ولی به هیچ وجه نمیتوان حضور دوامدار و طولانی مدت آنرا و ایجاد پایگاه های نظامی، به منظور سـرکوب نهضت های ملی و آزادی بخش مردمان کشـورما و سـایر کشـور ها را، که به خاطر حفظ منافع دراز مدت اسـتعماری احداث شـده اسـت تحمل و نادیده گرفـت.

بدین ترتیت با بررسی این گوشـه ای از پیامد های جهاد و جنبش های رهائی بخش ملی در افغانسـتان، میتوان این سـوال ها را مطرح کرد که آیا ما اکنون آزاد هسـتیم و اسـتقلال سـیاسی داریم؟ آیا حاکمیت ملی ما در این مرحله از تاریخ کشـور، که ما همه سـاله اسـتقلال سـیاسی کشـور را جشـن میگیریم زیر سـوال نرفـته اسـت؟ ... و ازین قبیل سـوالات دیگر... قدر مسـلم اینسـت که ما افغانها که با فداکاری های بی شـایبه و شـجاعت، اسـتقلال سیاسی کشـور را بدسـت آوردیم، اما آنرا حفظ نتوانسـتیم و حالا دو دسـته بهمان متجاوز و شـرکاء آن سـپرده ایم، که ما از حراسـت و پاسـداری آن عاجز هـسـتیم.

آشـیان من بیچاره اگر سـوخت چه باک

فکر ویران شـدن خانه^ء صیاد کنید

ملک الشـعرای بهار

فهرسـت مقالات این شـماره:

پيامد های جهاد ملت افغانستان

هشتمين سالگرد شهادت دکتر نجيب الله

پښتو ته پخپله پښتنو په ټيټه سترګه کتلي

اسرائيل بيشتر از حزب الله ميترسد تا القاعده

گهواره خالی          (   داسـتان کوتاه  )  از: اکرم عثمان

نا همگونی های املايی وسردرگمی های چند در: نوشتن واژه های زبان فارسی

بيـهقي

ترکان و زبان فارسی

« ...خورشـید در خانه های متروک چگونه میدرخشـد»

نکاتی چند پیرامون باز سـازی در کشـور

حوادث اختطاف اطفال رو به افزايش است

کاروان شـعـر و ادب

بخوان، بخوان، دوباره بخوان  

صفحه جوانان