نــــــــــــــــی

بشنو از نی چـون حـکایت میکند
از جدایــی ها شــکایت مــیـکــند
نی حــدیـث راه پـر خــون میکــند
قـصه های عشق مجـنون مـیکند
وز نیـســتــان تا مرا ببریـــده انـــد
از نـفـیــرم مـرد وزن نالـیــده انــــد
-----------------------------------------------------------------
شماره (3) پنجشنبه ( 15 ) حوت 1381 ( 6 ) مارچ 2003

هشـت مارچ روز هـمبستگی بیـن الـمـلی زنان جهـان را بـرای هـمـــهِ زنـان و مــادران کـشــور مـان تـبـــریـک و تهـنـیت عــرض نمــوده سـعـــادت و نیـک بخــتی بــرای هـــمــهِ زنــان آرزو میـنمــایـم.

-----------------------------------------------------------------
به امـیــد آن روزیـکـه در کــشـور جـنـگ زده ی ما تـمـام زنـان و مـادران از تـمـام حـقــوق و آزادی هــای اجـتماعی و مــدنی برخــوردار گـــردنـد و دوشــادوش مـــردان در اعــمـار مجـدد وطـن آبائی مان سـهـم فعـال داشـته باشـند .

**********************

د مارچ اتمه د ښځو د نړيوال پيوستون ورځ

ښځه او ټولنه

که چيري له هغه ورځې څخه چه انسان دغه نړي ته پښه کيښوده، او حتا په هغه وخت کې چې دخداي (ج) په امر آدم خلق شو، نو د آدم تر څنګ دهغه د ميرمني حوا ځاي خالي وو. نو همغه ؤ چه دلوي خداي (ج) په امر حوا خلق شوه. آدم او حوا يو دبل سره دلازم او ملزوم په شکل (بڼه) په مساوي او برابره توګه خپل ژوند ته په جنت کې ادامه ورکړه. تر دې چې کله آدم د غنم ددانې په خوړلو سره چې په رواياتو کې راغلي دي چې دشيطان په لمسون او د حوا په مشوره سره يې دا کاروکړه. خو بيا هم د خداي (ج) په امر دواړه جوړه له جنت ځخه ويستل شول . او دغه دخداي (ج) امر ددي ښکارندوي دی چه نر او ښځه دواړه د خداي (ج) په نزد مساوي او برابر مسؤليتونه لري. او په يوه اندازه اوکچه دپاداش او عذاب مستحق ګڼل کيږي . په کوم وخت کې چې د انسان او مسلمان نوم اخيستل کيږي نو هدف نر او ښځه دي . د اسلام په مقدس دين کې چې د انسان د عبادت ، ښوني او روزني خبره رامينځه ته کيږي نو په نر او ښځه دواړو باندي فرض ګڼل کيږي.

د تاريخ په اږدو کې همدغه سرکش انسان د خپلي ځان غوښتني پر بنسټ ديو بل په اساسي حقوقو تجاوز او تيري کړي. چي په دي مينځ کې ديوې خاصې ډلې، نظامونو او حکومتونو په واسته دډيرو خلکو چې په هغه کې نر او ښځه دواړه ګډيږي دخپل لمړنيو حقوقو او خپلواکيو څخه بي برخي شوي دي. او د غلام او کنيزې په شکل يې خپل ټول ژوند دډيرو کړونو په تيرولو سره له لاسه ورکړي. او په دي مينځ کي تر ډيره د ښځو حقوق تر پښو لاندي شوي دي . په ټولو ټولنيزو بدلونونو کي ميرمن وه چې ددغه بدلونونو قرباني کيدله . ميرمن تل دکور دننه چاري او له کور څخه بهر د خپل خاوند تر څنګ د کورني اقتصاد او ورځنی ژوندپرمخ ته بولو کې خپله ونډه اخيستې تر دي چې د خپل توان طاقت څخه يې ډير څه تر سره کړي دي. اما ډير په خواشيني سره بايد ووايو چې په نړي کې د وخت حکومتونو او نظامونو د ښځو لپاره داسې آسانتياوې برابرې نکړې چې ددوي اصلي حق پر ځاي شي . که چيري اسلامي نړۍ ته ځير شو نو له ورايه معلومږي چې په ډيرو اسلامي هيوادو کې د ښځو لپاره د زده کړي،کاراو روغتيايې امکانات ندي برابر. د ټاکلو او ټاکنو حق نلري. او په ډيرو هيوادو کې ښځې ته ديوي متاع په بڼه کتل کيږي. په هر صورت که چيري غربي نړۍ ته ځير شو نو دنني غربي نړۍ تاريخ کي هم د اسلامي هيوادو په شان او حتا د هغه څخه بدتره د ښځو حقوق تر پښو لاندي شوي دي او تيری پري شوي دی . په اوه لسمه او اته لسمه پيړۍ کې په لويديځه نړۍ کې هغه روښان اندي (( روشنفکره)) علمي، فلسفي اجتماعي نهضتونه چې رامينځ ته شول، د بشر د حقوقو موضوع او خبره يې را وړاندي کړه په دغه دوره کې ليلکوالانو او متفکرانو خپل افکار او نظرې يې دي بشر د حقوقو په هکله سره ټولي او دخلکو غږو ته ورسولې . چې له دې متفکرانو او ليکوالانو له ډلي څخه د ( ژان ژاک رسو) (ويلتر) او (مينت سيکيو) خدمتونه دقدر وړ دي . او په نني نړۍ لوی حق لري او تر دي چې ددوي دکار ونډه او نتيجه د هغه دساينس پوهانو او نورو مکتشفانو او مخترعانو څخه کمه نده . اصلي خبره پدې ځاي کې ده چې دغه ليکوالانو او متفکرانو خپل پام دي ته راواړوه، چې انسان د فطرت، خلقت او طبيعت له پلوه ديو شمير حقوقو او آزاديو حق لري چې دغه حقوق او آزادۍ هيڅ څوک او په هيڅ نامه سره له چا څخه نشي اخيستي ټول خلک له حاکم او محکوم نيولي بيا تر . تور او سپين، شتمن او مستمند پوري ټول دبرابرو حقوقو خاوندان دي. د اسلام په مقدس دين کې څوارلس پيړۍ وړاندي ډير په وضاحت سره د انسان حقوق او آزادۍ بيان شويدي . او خداي (ج) په نزد ښه مؤمن او غوره بنده هغه څوک دی چې پرهيزګار او با تقوا وي نه د هغه جنسيت، رنګ، قوم، ژبه او نوري اړيکي . په ډير خواشيني سره بايد ووايو چي زموږ افغاني ټولنه هم د اسلامي حقوقو او آزاديو څخه محرومه ده او هم د اوسني نړۍ د حقوقو او آزاديو څخه بي برخې پاتې شويده. او په دي مينځ کې زموږ په ټولنه کې دنر او ښځو دواړو غوښتني او آزادۍ تر پښو لاندي شوي دي. زموږ ټولنه څلورويشت کلني جګړي داسې وځپله چې زموږ د هيواد ټول د ښوني او روزني د روغتيا او اقتصاد، بنسټونه له مينځه ولاړل او ړنګ شول . او دجګړي په دګر کې زمونږ د هيواد ميرمنو او ماشومانو ډيره لويه قرباني ورکړه او د ميرمنو حقوق د جګړه مارو ډلو ټپلو له خواپه دي وروستيو کلونو کې دطالبانو اوخپل مينځي جګړو د عواملو له خوا تر پښو لاندي شول. او زموږ په اسلامي هيوادکې افغاني ميرمنو ته ددوي اسلامي او انساني حقوق ور نکړل شول او له پامه ورغورځيدل. ددغه څلورويشت کلني غميزې په ترس کې د افغاني ميرمني غږ نه اسلامي نړۍ واوريده او نه غربي نړۍ ! دافغاني ميرمني لپاره نه د وخت حکومتونو او نه اسلامي او غربي نړۍ د ښوني او روزني ، دکار او روغتيايي (دمور او ماشوم مرکز) او داسې نور مرکزونه جوړ نکړه چې افغاني ميرمن ورته اړتيادرلوده. په دغه هيواد فنلند کې چې موږ ژوند کوو دلته په ټولو ادارو او دفترونو، د ښوني او روزني د کار او روغتيا په مرکزونو کې ښځې او نر د مساوي حقوقو او آزاديو څخه په برابره توګه برخمن دي. او ټول په يوه اندازه د قانون په وړاندي مسؤليت لري. په په آخر کې ټولو افغاني ميرمنو او ميندو ته د احترام او درناوي سر ټيټوم او وايم اي (نازو ) چي ميرويس خان د وروزلو اي (ملالې) چې زما شمله دي جګه او وطن دي آزاد کړه ، او اي زما موري چې زه دي لوي کړم او د قلم لاره دي را وښوده ! ډير خواشيني يم چې ما وا نشو کولاي چې ستاسي احترام او حق په ځاي کړم. په درناوي □

سيد رحيم صالحزاده

*****************

هشت مارچ و زنان افغانستان

روز هشتم مارچ از سالیان درازیست که به حیث روز همبستگی بین اللملی زنان جهان شناخته شده و در تمام دنیا از آن تجلیل بعمل می آید در کشور ما نیز زمانی ازین روزبا ابراز احساسات ازطریق تظاهرات، میتنگها و جلسات باشکوه تجلیل میشد بی جهت نیست بمناسبت اینروز یادی از زندگی و کار زنان درکشور خود نظری انداخته و آنرا به بررسی بگیریم.

زن در کـشور ما از سـالیان طولانی بنابر سیستم پدرسـالاری و مردسـالاری تحـت ستم و شکـنجه قـرار داشـته و از حـقـوق ووجائب اجـتماعی خو د بطوریکـه ایجاب میکـرده اسـت مستـفـید نبـوده اسـت. ازاینکه زن قریباً نصفِ از جامعه را تشکیل میدهـد، کار و فعالـیت و فـهم و دانش زنان، استعــداد های گـوناگـون آنها در رشـته های مخـتلف سبب پیشـرفـت کـشوربمـدارج عالی ترقی و رشـد اجتماعی میگـردد. میتوان گـفت که پیشـرفـت کـشورهای غـربی ازجـمله ی عـوامل گـوناگـون، یکی هـم فعالـیت دوشـادوش زنان با مـردان در امور اجـتماعی، اقـتصادی، تولیـدی، فـرهـنگی وغـیـــره بوده اسـت. اگـرچه فـعالـیت عـدهء کـثیری از زنان روسـتائی کـشور مانرا که عـملاً درمـزارع بـا مردان شـان کارمیکـردند و میکـنند نمی توان از نظر انداخـت ولی اکـثرا ً زن در کـشور ما به امـور منزل و تربیهِ طفـل مصروف بوده اسـت؛ در حالیکـه توان آنرا دارند تا در تمام امـور هـمردیـف با مردان حـصه بگـیرند. البته حکـومتهای مسلط بر کـشور نیز موانعی در ابراز استعـداد هـای زنان و بیرو ن آمـدن شـان از محـوطه خانه ایجاد میکـردند

برای نخسـتین بار شـاه امان الله ( 1919-1929 ) مصرانه از زنان خواسـت کـه از پـرده بیـرون آیـند و درین راسـتا خـود پـیشـقـدم شـد تا زمینـه برای رشـد اجتماعی زنان فـراهـم گـردد؛ سـران محافـظه کار قـبایل کـه درسـال 1929 شـاه امان الله را سـاقـط کـردند زنانـرا دوباره به پـرده وچادر برگـرداندنـد. نادرشـاه (1929-1933 ) و جانشـینان او تا سـال 1959 ، با وقـوف به این امـر کـه پایهِ قـدرت آنهـا ضعیفـتر از آن اسـت کـه در مورد چـنین مسـئالهِ حساس بتـواند بامحافـظه کاران مقـابله کـند، زنان را در حجاب و دورازانظار عمومی نگـه داشـتند.

در سـال 1959 دولـت نخسـت وزیر داؤد پایان داوطلبانهِ انزوای زنان و رفـع داوطـلبانهِ حجاب را اعـلام کـرد. در آ ن زمان داوطـلبانه بودن ، حـرف اصلی بـود و تصمیم گـیری دربارهِ برداشـتن حجاب و ظاهـر شـدن دراماکـن عـمومی ، مطلقاً به خـود خانواده ها واگـزار شـده بود . اما کـسانیکه بیـرون آمـدنـد ، آماده بودنـد کـه بلافاصـله و بطور کامل به این امر کـمک مـؤثری بکـنند ؛ چون دولتها از سال 1929 به بعد قـویاً از آمـوزش و اشـتغال زنان – حتی زمانیکـه درپـرده نگاه داشـته میشـدند- حمایـت کـرده بودند. معـنای ضـمنی پرده یعـنی در انزوا و درخانه نگهـداشـتن بود. که شامل پوشـــــانــدن بـدن و چـهـــره در انظار عــمـومی نــیــــز مـیشــد.

پس از سال 1959 ، برای شمار فـزاینده ای از زنان ، آمـوزش و اشـتغـال امری عـادی شـد و این گـرایش پـس از 1978 افـزایش چشمگـیری یافـت.

بر طبـق یک بررسـی انجام شده در ماه می 1996 تـوسـط سازمان ملل متحـد، کابل 158مکـتب ابتــــدائی عـمـومی داشـت کـه در آنــهـــــــا 148223 پســر و 103256 دختــر تـوســـط 11208 مـعلــم آمـوزش می دیدندو7793 نفـراز این معلمان زن بـودنـد بـا بـقـدرت رســیـدن مجـاهـدین و وارد شـدن گروه های متخاصم جهادی در کابـــل بار دیگـر زنان مـورد فـشار قــــرار گـرفـتـه و به پـرده کـشـیده شـدنـد. آنهـا معـتـقـد بـودنــــد کـه زنـــان «خوب» در خـانـه می مانـنــد و زنان« بد» چـهــره های خـودرا باز می کـنند و در اماکـن عـمومی با مـردان درهـم می آمیـزنـد.

ولی با آمـــدن طالـبان وضـع از هـر زمانی بد تر شد و زنان مورد بدترین و وحـشی تـریـن حـملات تحقـیرآمیز قـرار گـرفـتـند، طالبان زیر نام کامل نمودن هـدف نیــمه تمام جهـاد، برقـرار سـاخـتن یک حکـومت اسـلامی خالص، عاری از شـرارتها،آنچه در توان داشـتـند علیه زنان انجام دادند. آنها اعلان میکـردند که پاکی و شــأن والای زنان دوباره تـقـدیس یـابـد. و در اولین فرمان خود اززنان خواستـند که د رانظار عمومی ظاهـر نشوند مگـر با پوشـش کامل و هـمـراه با بسـتگان شـان، در 19 اکـتـوبــر 1996 در شهـر کابل و هـرات 32 حـمام زنانه بسـته شــد. مـوانـع در اشـتغال زنان حـوادث دردناکی را سـبب گـردید. طی گـزارشـــهای مختـلف اشـتغال حدود 40 هــزار تا 150 هـزار زن شـامل معــلمان، داکـترها، پرسـتارها کارمنـــدان اداری و ســایر کارکــنان غــیــــر نـظـامی از کارکردن ممنوع شدند. برای اولیـن بار در تاریـخ کابــل، گـداهـا درخــیابانهـای آن تـجـمــع کـردنـد، بخـش زیادی از آنها را کودکان وزنان تشـکیل میداد که بسـیاری ازین زنان، بیـوه و یا مسـئول تأمین زندگی مردانِ معـلول و از کار افـتادهِ خـود بودند. یک تحـقـیـق توسط ( آی. سی. آ ر. سی) در جـنوری سال 1997 نشان میدهـد که 50 هـزار زن بیـوه درکابل وجـود داشـت که هـر کدام بطور اوسط 7-9 طفـل دارند. انسـان تعـجب می کـند کـه چگـونه زعـمایی که ادعا می کـنـند پایهِ وجـودی آنها تضمین کـنندهِ عـزت و شـرافـت زنان اسـت، می تواند دیـدن منظرهِ این هـمه زنان فـقـیـر و فلاکت زده را تحمـل کـننـد

بدین ترتیب مسئاله برخورد زنان سـبب شـد تا تو جه ِ بیـن اللملی برافـغانسـتـان برگـردانیـده شـود، و یکـبــار دیگـر افغـانسـتان درمرکـز توجه جهانیان قـرار گـرفـت. از تأثیـرهـمین حوادث بود که مادلن البرایت وزیـر امور خارجهء آمریـــکا در 18 نـومبـر سال 1997 در یک مکـتب ویرانه در کـمپ ناصر باغ در پشـاور به منظـور احـترام به گـروهی از اطفال افغانسـتان، در مقــابل آنان زانـو زد و چهار دسـت و پا راه رفـت. وی به دقـت بـه سخـنان شـش تن از زنان افغـان کـه مصایب، ترس و وحشـت زندگی و دوران جوانی شــانـرا بیان میکـردند، گـوش فـرا داد و اظهـار نمود که: "من شـما را فـراموش نمیکـنم و باشـما هـسـتم. هـر کاری که به خاطرکمک به وطن تان ازدسـت من ساخـته باشـد، انجام خواهـم داد. " بعد از هـمین دیدار بود کـه مامــورین ارشـد سـیاست خارجی امریکا، نیـــز موضع سـرسـختانه ای را برضد جـنبش طالبان اتخـاذ نمودنـد. اکـنون که محـدودیتها برای کار و فعالـیت زنان رفع شـده اسـت، هـنوز هـم راه طولانی در پیـش اسـت تا بتوان بر حـقـوق حـقــهء زنان افغانستان نائـل آمد. بر هـمه روشـــنـفکـران، اهـــــل عـلــم و فـرهـنگ لازم است تا د رکـنار تلاشـهای هـمیشگی شان، برای ترقی و تعالی کشور، درین سـمت باارزش، کار و فعالـیت هـمه جانبه انجام بدهـند. و این روز را به روز هـبســتگی با اکــثـریت زنانیکه هـنـوز هــم از مـشـقـات روزگار رنـج میبـرند، تـبـدیل کـــرد. □

" فـقـیـری "

*************************

تـفهـیم الـقـــرآ ن

ا لـعـصـر …

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

قـسم به زمانه ، انسـان در حـقـیقـت در ضرر اسـت ، بـدون از آن هـایکه ایمان آ ورده انـد ، و اعـمال نیک را انجـام میدهـند و بـرای یکـدیگـر نصـیحـت حــق میکـنـند و رهـنـمایی صـبر میکـنـند

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

دریـن ســورهء مــبارکه بــد یـن مناسبت به زمان قسم خـورده شده که انـســان از آن معـــروض بـه ضـرر اسـت. وازین ضرر تـنها کسـانی فـلاح می یابند کـه دارای چـهار صـفـت ذیل باشــند:

1-ایـمان ؛ 2– عـمل نیک؛ 3- نـصیحـت کـرده حـق بــرای یکـدیگر؛ 4- تـوصـیـه صبـــر و شــکـیـبائی بـرای یکـدیگـر.

قابل یاد آوری است که خـداوند (ج) از جـمله مخلوقات ، به چیزی که قـسم خـورده اسـت، عـظمت ، کمالات و عجائب آن نبوده ، بلکه بخاطری به آن قسم خورده که آن چـیز وشئی به سخـنی دلالـت می کند که ثبـوت آن مطـلوب باشـد .

بناً قـسم به زمان به این منظور است که زمان شاهـد این حقـیقـت اسـت که انسـان از گـذشت آن در ضـرر زیاد است. به اسـتثـنــاه کســانیـکه دارنـدهِ صــفــــــات چـهـارگانهِ فـوق الـذکـر میباشند.

کلــــمه زمـان از ســـوئی در خصوص زمان گـذشته اسـتعـمال می شود و ازسوی دیگـردرمورد زمانیــکه درگـذر اســت ، زیــرا زمان حال با گـذشت لحـظه ئی ، ماضی می شود و به گـذشته می پیـونـدد دریـنجا بطـور مطلـق به زمان قــسم خـورده شـده ، زیــرا هـر دو زمان (گــذشــتـه و حـال) درمعـنی آن نهـفـته اسـت .

- به زمان گـذشـته بخـاطری که تاریخ انسـان شاهـد آن اسـت . یعـنی آنانیکه صفـات متـذکـره را نداشــتـند آخـرالامــر درضــرر

افـــتـادنـــد.

-اما به زمانیکـه درگـذر اسـت (حال استمراری ) بخاطـری قـسم خـورده شـده اسـت کـه زمان حال بسرعـت درگـذر اسـت و ایــــن زمان درحال گــذر بـرای کار و فـعالـیت انســان بخاطـر انجـــام اعـمـال نیـک اختصاص داده شده اسـت بطور مثال زمانیـکه برای یک متعلم داده میشـود آنسـت تـا در وقـت امتحــان از آن ، پاســخ

بــدهــــــد.

در عصر حاضر گـذشت سریع زمان لازم به اثبات نیست عقـربه ساعت تان نیز هـوشدار میدهـدکیک ثانیــه زمان زیاد اســت. هـم اکنـون یک ثانیـه را نیـز به چــند دهـم ثانیه تـقـسـیم نموده انـد . در یک ثانیه اسـت کـه نـور فاصـلـهِ 300.هـزار کــیلـو متـر را طـی میکــنـد . ممکن اسـت در خلـقـت خـداونـدی سـرعـتی بلاتــر ازیـن موجـود باشد که عـلم بشر تاحال بدآن دسترسی پیـدا نکـرده است .

ازذکــر مطــالب فــوق نتـیجـه بـدسـت می آید اینکه ، فـرصتیکه در زندگی برای کارو عـمل نیک برای انسان داده شـده اسـت و آن سـرمایـهِ اصــلی انســان اســــت چــقـدر بسـرعـت در گـذر است .

امام رازی از قـول یک عـالـم نقـل کـرده اسـت :«ما مطلب سورة العـصر را از یک برف فــروش آموخـتیم، که دربازار داد میـزد : به حــال کـســی رحـم کــنیـد کــه ســـرمایهِ آن ذوب میشـــود .» فـرصتیکه در زندگی برای انسان داده شـــده اسـت ، مشــابه هـمـان برف اسـت کـه درحال آب شـدن میباشد . و این فـرصت باسـرعـت در گـذر اسـت . اگــر ایــن زمـان ضایع شود و یا در کارهای غـلط وغــیـر مجـــاز صــرف شـــود ، درحـقـیقـت ضـرریسـت ناشــــی از آن که متـوجه انسان میگـردد .

اکــنون می پردازیم بـه شـــرح اوصاف چهار گانهِ فـوق الـذکـر:

ایـمـــان :- مطابـق آیات قــرآن عظیم الشان گرچه اقـرار به زبان معنی ایمان را افاده می کند مگـر مقـصــد اصـلی آن عـبـــارت از تصـدیـق به قـلـب اسـت . چونکه معـنی ایمان و اقـرار به زبان و تصـدیق بر قـلـب اســــــت . در مورداقـرار بزبان آیات ( النسأ-آیة 13-) ( الـمـائـده 54 -) ( الانـفــال- آیــة هـای 20 ـ 27 ) (الــتـــوبه38 ) (الـصٌــفــا آیــة 2 ) و در مـــــورد تصـدیق به قلب آیات ( الحجـرات آیــة 15 ) (طـّم ا لســـجـده آیــة 30 (الـبقـره آیة 165) و(الـنسآء آیة 65) صراحــت کامل دارد. می پـردازیم به این موضـوع که به کدام چــیـــز هـائی باید ایمان داشـت:

اول ـ ایـمان به خـدا (ج) اسـت یعـنی ایمان بوجود خـدا و اینکه خـدا واحد و یکـتاسـت و هـیچ شـریک و ماننـدی ندارد،اوقـابل عـبادت و اطاعـت اسـت اوسـت که تـقـدیـر میسازد و آنرا خراب میکـند ، و اوسـت کـه امـر و نهی می کـند . بنـده باید ازا و دعـا جـویـد و بـه او اطمینان داشته باشـد. بر بنده فـرض است که از اوامر او اطاعـت نماید اوست که شـنونده و بیـننـده اسـت . هـیچ کارانسـان از او پوشیده نیست حتی اراده ، نیت و راز های نهفـته ، هـمه به او آشـکار اســت . دوم :ـ ایمــان داشــتن به رسـالت پیغـمبـر (ص) به ایـن تـرتیـــب کــه پیغـمبر فـرسـتاده خـداوند(ج)اســت، هادی ورهـنماست، وهـر رهـنمائی پیغـمبـر از طـرف خــدا (ج) اسـت؛ حـق اســت و واجـب الاطــاعــت ، درین حصــه ایـمـان بـه ملائــک ، کتــاب هـا و صحـایـف آســـمانی و قــرآن کـریم نیـز شـامل

اســت.

سوم :ـ ایمان بروز آخـرت یعـنی که بعـد از مـرگ زنـده شـدن حـق اسـت و تماماً اعـمالیـکه انســان در دنیـا انجـام داده و مـیــدهـــد بــرای خـداونـد (ج) جوابده است ؛ و نتیجه اعـمـال خـوب و بـد خــــود را می بیـنــد و ایــن حـــق

اسـت.

صفـت دوم عمل صالح اسـت که بعـد از ایـمان نجات دهـنـده انسـان اسـت . و این نکـته آنـقــدر جـامـع اسـت که کوچکـتیرین عـمل نیــک نیـز در افـاده آن گـنجـانیــده شــــده اســت ،از محاسـبه خارج نمیشود . مگـر عـمل انسـان تا وقـتـی عـمــل صـالح شـده نمیتواند که به صـفـت ایمـان موصوف نباشــد ؛ از هـمین خاطـر در قــرآن در هــر جائیکــه عـمـل نیک ذکـر شـده، قـبـل از آن ایمــان ذکـر گــردیـده

اســـت.

صـفـت سوم که عبارت از انجام نصـیحـت حـق به یکـدیگـر اســـت به این مفـهـو م کـه از افــراد مؤمن جامعـهِ مؤمن و نیک عـمل بو جود آورده شـود و هـر فـرد مـؤمـن باید مسـئولـیت خـود را درک کـــند کـه درین جامعــــه فـســاد نکــند ؛ دوم اینکه به تماماً افــراد جـامعـــه ایـن فـریضه متـوجـه اســت کــه بـیــک دیگـر توصـیه حـق و صبر نمایند . و جامعـهِ اســلام بـه آن شـــکل بـی شـعـور نباشـد کـه در آن باطل سـر بلنـد نمایـد و بـر ضد حـق قــدعـلـم کـــنـد و مـردم بـطـور خـامـوشـانه تمـاشـاچی آن باشـــد . این مطـلــب در ســورهِ ( المائـده ) گــفـتـه شــده کـه حـضـرت داود (ع) و حـضـرت عـیسـی بن مـریـم (ع) بـالای بـنـــی اسـرائیـل لعـنت گـفـته اســت زیـرا درآن جامعـه فـساد روز بروز زیاد میشـد و مردم از منع فـسـاد و ظـلم درآن جـــامـعـــه صــــرف

نــظــر کــــرده بــــود.

صـفـت چـهـــارم در پهـلــــوی نصیحت حـق چـیـز دیگـریکه مانع زیان مـؤمنـان مـیشــود و شـــــرط لازمـی اســت عــبـارت از توصیه کردن صبـر بـه یکـدگـر اســـت . یعـنی در پیـروی و پشـتیبانی حــق هـر مشکـلی که پیـش روی انســان می آید تکالـیــف ، غـم ، ضــرر و محـرومیـت هـائی کـه انسـان به آن روبرو مـیشـود با آنکه در رفـع آن مبـارزه میکــند ، بــه یـکـدیگــــر توصیهِ ثبــات ، مقـاومـت وصـبـر نمایـد و ایـن وجـیـبــهء هــر فــــرد جامعـهِ اســـلامی اســـــت . بــرای معــلومات مـزید (سورة الـدهـر حاشـیهِ 16 ، البـلـد حاشـیهِ 14) مطـالعـه شــود . و من الله التوفیق

***************

معـمای اسمها

اولش اول خـربـوزه اسـت .

دومـش ، آخــر یـار اســت .

ســومــش ، دوم آب اســت .

چهارمــش ، ســوم راز اســت .

پنــجـمش ، آخـر کــوزه !

حل کنید و جایزه بگیرید.

**************************

افغانستان د لرغوني مدنيت په اږدو کې صالحزاده

کومې څيړني چې د داکتر (لوي دوپري) په وسيله په کال 1965 ميلادي کې د مزار شريف دښار په سهيل (جنوب) د بلخ د سيند په غاړو کې د(آق کپرک) په سيمه کې تر سره شوې. هغه ټوکي چې ددغه پلټنو په پايله کې ترلاسه شول، لکه د لاجوردو څخه جوړ شوي د ګوتې غمۍ ، د برنجو هنداره، ګوتې، لاس بند، د آس قيزه، وسله او داسي نور ټوکي. د لرغون پژندونکو په اند دغه ټوکي د 2000 څخه بيا تر 9000 کالو پورې وړاندې له ميلاد څخه د ډبرو د دوري د نوي پړاو (عصر حجر) پوري اړه لري. د بلخ په شاوخوا کې ميشته خلکو په لمړي ځل د غلو او دانو په کرکيله باندي لاس پورې کړه، او په همدغه سيمه کې يې د حيواناتو اهلي کولو ته مخه کړه. داکتر (لوي دوپري) واي: زما په اند دغه سيمه د لرغون پژندني له پلوه ديړه پخوانۍ سيمه ده چې انسانانو د خپل ګد ژوند او د غلو او دانو د کرلو لپاره په لمړي ځل کارولې ده. کوم ټوکې چې د ځمکې په ژوره تله کې ترلاسه شوي دي ، ددي ښکارندوي دي چې د 20000 کالو په شاوخوا کې انسانانو په کاره ول. او تر اوسه پوري ددغه ټوکو بيلګې او سارۍ په هندوستان او منځنۍ آسيا کې ندي ترلاسه شوي. په کال 1951 کې د قندهار ښار په شمال 55 کيلومترۍ کې د منديګک په سيمه کې هغه پلټنې چې تر سره شوي دا يې جوته کړه چې په دغه سيمه کې له 2000 څخه بيا تر 3000 کالو وړاندې له ميلاد څخه خلکو استوګنه درلوده، او ميشته شوي وو. په هغه زمانه کې دغه خلکو د خپلو کورونو په جوړه ولو کې د خامو خښتو څخه کار اخيستۍ وو. هغه ودانۍ او ماڼۍ چې په دغه سيمه کې ودانه شوي وې. دا په ډاګه کوي چې اوسني افغانستان داسې يوه لويه لاره وه چې هندوستان او د سيند وادي يې له فارس سره تړله. د منديګک په سيمه کې د خاورو څخه جوړ شوي لوښي، او د سينګار څيزونه چې د برنجو(برونز) څخه جوړ شوي وو تر لاسه شوه، او دا بيلګۍ ثبوتوې چې ددغې زمانې خلک د ښه او هوسا ژوند خاوندان وو. او د ژوند کچه يې لوړه وه. په اوسني افغانستان کې 2000 تر 3000 کالو وړاندي له ميلاد څخه ډير پرمختګ شوي وو. او ددي ځاي خلکو د بلوچستان له لاري دډيرو پخوانيو تمدنونو لکه د (موهنجه او ديرو) د لررغونې دورې سره اړيکي لرلي. په دغه سيمه کې د غنمو کرلو رواج درلوده. او د غنمو محصولاتو نړيوال شهرت درلوده. او په نړۍ کې د غلو دانو کرلو لمړنۍ پلازمينه ګڼل کيده. د ټولن پژندني له پلوه ددغي سيمي په هکله پوره معلومات نشته چې په دغه سيمه کې د توپير لرونکي ټولني په هکله معلو مات ور کړي وروسته ددغه لرغوني دوري دټولنيزجوړښت په هکله دير څه تر سترګو کيږي. په دغه ټولنيز جوړښــــــت کې پلار د کورنۍ مشــر سپينګيری او مخور د طايفي رئيس وو. او د څو طايفو څخه قبيله جوړيده. چې د قبيلي مشر د ټاکنو په کولو سره ټاکل کيده. دا په هغه وخت او زمان کې ډير پر مختللي او خپلواکه ټاکني وي. او له دغه ټولنيز جوړښت څخه معلوميږي چې اوسني افغانستان له ميلاد څخه څو زره کاله وړاندې د ډير پاتي په لوي ټولنيز او ښتون او بدلون کوربه وو. د کرهڼـي او اوبو لګولو د پر مختګ په جريان کې د توپير لرونکي ټولني (طبقاتي ټولنه) په مرحله کې قرار درلود. هغه بيلګې چې د (نادعلي) په سيمه کې د ورانو شويو ماڼيو او ودانيو څخه ترلاسه شوي، ددي ښکارندوي دي چي افغانستان په هغه محال طبقاتي ټولنه وه. د کرهڼـي او مالداري او ابو لګولو پر مختګ دي ته لاره اواره کړه چې په دي سيمه کې پراخه او حاصلخيزه ځمکي شني اولوي ښارونه ودان شي. دغه رنګه شتمن ښارونه به تل دهغه بدوي قبايلو د يرغل سره مخامخ ؤ. او ددي ښارونو د دفاع لپاره قوي حکومتونو ته اړتيا وه. د بلخ لرغوني ښار چې د باختر د سيمي يو اقتصادي او سياسي مرکز ؤ. تل به دي سوه رو او کوچيانو تورانيانو د طمعي سترګي ځان ته را اړولي. د همدغه يرغل ګرو او تلا کونکو تورانيانو په مقابل کې د ځان ساتني او دفاع لپاره ؤ. چې په پخواني افغانستان کې دير قوي حکومتونه رامنځ ته شول. په هر حال د همدغه ټولنيزو بدلونونو په پايله کې د افغانستان خلک د اساطيري ، او عناصر پرستۍ، ميتالوژي څخه په تيريدو يوه مذهبي پړاو ته پښه کيښوده . ددغه بدلون نتيجه په لمړنۍ زريزه کې وړاندي له ميلاد څخه د نړۍ په يوه ډير پخواني کتاب (اوستا) کې را ښکاره شو.

سيد رحيم صالحزاده . □

*********************

زنان نیمی از جهان زهره کوچي

مادر با یکدست گهواره را و با دست دیگر جهان را میگرداند

زنان بعـنوان نیمی از نیـروی انسـانی هـر جامعه یقـینـاً درســاخـت تاریخ وبـروز وحـدوث وقـایع مخـتـلـف دارای نـقـش هــای مسـتـقـیم وغـیــر مستقـیم درابعـاد گـوناگـون اجـــتماعی، سـیاسـی اقـتصادی و فـرهـنگی هـستـند به گـونـه ای کـــه درکـنار هـر شخصیت تاریخی مـتـوان رد و اثـر زنان را یافـت. اما چـیز یکه آشکار است این کـه اثر گـذاری و اثـر پذیــری درجـریانات تاریــخی نادیـده گـرفـته مـیشـود. نقـد این جانب نسـبت به این بی توجهی به آن معـنی نیسـت کـه صـرفــاً خـواســتار بیان و تفـسیر نقــش هـای مثبـت زنان درتاریخ جوامع باشـیم، زیرا براین باوریـم کـه زنان نیزمانند هـر انسان دیگـری بنابه مقـتضیات اجـتماعـی، فـرهـنگی و تـربیـتی واخـلاقی خــود میتـواند درسـیر حـوادث، رخـدادهـا و تحــولات اجـتماعـی و تاریخی، دارای هـر دو نقـش مثبت و سـازنـده ویا منفی و مخـرب باشــند و این هــر دودرتاریخ مسـطوراست.

بی تردید نخسـتین تجربه های بشری کـه بن مایه های شکل گـیری جـوامع انـسـانی را تـشکـیل میـدهـد، محـصول تـفکــر و ابـداع زنان اســـت.

اما درحال حاضرمیتـوانـم بگـویم کـه در هـمـــه کـشور های جـهان پیشـرفـت زنان درزمینـه های گوناگـون بســیار کـند بوده و هـســت و عــقــب مانده گی زنان درجـوامع مخـتـلف هـمچنان به قـوت خود باقی است، بنابراین اگـرقـبول کـنیم کـه جهان امـروز درحال پیـشــرفـت اســت و مشکلات کـشورها، در حال حل شدن می باشـد بنابراین مسـئولین و رهـبران کـشورهایکه مؤفـق به حل معـضلات اجـتماعی و رفـع مـشــکلات مـردم خـود می شـوند، بایـد سهـمی هـم بـرای زنان کـشور خود درین پیـشرفـتها قایل باشـنـد ؛ به این تربیـب کـه به ارزش اجتماعی آنان اهمیت بیشـتری داده شـود وموقـعـیت زن درجامعه مورد شناسائی مجدد قرار گـیرد، و رسانه های گـروهی از زن پشـتیبانی نمایند، تا به مقام زن د رجوامع عـقـب افـتاده روح تازه دمـیده شـود و اهـمیـت بایســتهِ خـود رابـاز یابــد .

من معـتـقـد هـستم کـه این زنها هـسـتـنـد کـه بایــد دســت بکار شــوند و به اصطلاح قـدم اول را بر دارند و برای رسـیدن به اهـداف تازه

اجـتمــاعی و سیاسی فعالیت های پییگـیری راآغاز نماینــد.

این کاراحـتیـاج به سازماندهی صحیح و حساب شـده ای دارد و بهترین روش آن است که مردان و زنان در کـنار هـم و به طـور مساوی در امور سـیاسی ، اجتماعی ، اقـتصادی و فـرهـنگی فعالیت و هـمکاری نماینــد و مسلماً هـر کـدام از آنها بسـته به لیاقـت و هـوشیاری و درک سیاسی خوداز مسائل روزمــره درراهی کـه گام بـر می دارند پیـشـرفـت خواهـند کـرد . □

****************

نامه های رسیده :

نی بدست فـرهـنـگ دوسـتان و قـلمـبدسـتان کـشور

هموطنای عزیز !

نشر « نی » دردیار غـربت درین گـوشـه ئی از دنیا که عالمی از رنجهـای عـظیـم دوری از وطن را بـدوش داریم ، بمحض اینکـه بدسـت فـرهـنگـیان و قـلمبـدسـتان کـشور ما افـتاد ، در نـفـیـر آن به نواخـتن پـرداخـتـنـد و با نواهـای نـوازشگـر شـان مارا مورد تـشـویـق و ترغـیب بیـشـــتـر درراه غـنامنـدی هـرچه بیـشــتـر فـرهـنگ پـر بار ما نمودنـد . عـده ئی در تماس های حضوری و تیلفـونی و عـده ئی با ارسال نامه های شان ابراز محـبت نمـوده و وعـده ی هـمکاری داده اند ، اینک با ســپاسـگـزاری ازآنهــا ، ابراز احسـاسـات و ارسـال نامه هـای شـانـرا تـقـــدیـر نمــوده، بـرخی از ایـن

نـامـه هــارا به نـشـــرمی ســــــپـاریـم.

نامهء ارسالی محترم انجنیر ضیاالحق از شهر یوواسکوله .

بعد از عرض سلام و احترام خدمت داکتر صاحـب فـقـیری مــدیر مســئول مـاهــنامـه

وزین نای !

نشر اولین شماره نی را که به کوشش شما زیور چاپ و نشر یافـته بود گـرفـتم ، با مطالعه آن اشک شادی از چشمانم جاری شـد کـه درین دیار غـربت هسـتند ، کـسانیکه از حـریم فـرهـنگ گـران سـنگ ما نه تـنها پاسـداری می نماینـد بلکه آنرا غـنامنـد ساخته وزمینه ء اتحاد و هـمنظری هـا را مسـاعـد می ســازند به یـقـین پاســداری از فـرهـنــگ و ارزشـهای آن کـمتر از دفاع فـزیکی مرز هـای میهـن ما نیسـت . پیـروزی های شـما را آرزو منـدیـم به امیــد اینکه فـرهـنگنیان عــزیز ما نیـز درین راه تطـوریکـه با شـما هـمکار اند با تلاش بیشــتر صفحات نی را با نبـشــته هـای خــو ب شـــان رنـگــیـن تـــر بـســـــازنـــد .

در محـفـلیکـه بمناسـبت عـیـد سعـید قـربان در شهـر نوکـیا بر گـزار شده بود حضور یافـتم و مجـلهء میهــن را بمثـابه تحفـهء عـید بدســت آوردم واقعـاً افغـانهای عزیـز ما د رشهـر نوکـیا و تامپره هـمت عالی بخرچ داده اند کار هـای فـرهـنگی ارزشـمنـدی دریـن دورهء سـخـت و دشـوار تاریخی انجام داده اند . بر آنیـم تا شـماره هـای نشـر شـدهء نی و مجــلهء زیبــای میهــن را بدســترس اطلاعات جـمعی درسـطح جهان قــرار داده تا بدســترس هـمه افغـانها به نحوی برســد . بی ربط نخـواهــد بود از مثـوی معـنـوی ابیاتی را کـه هـمـیشــه ورد زبانـم می باشــــند بـرایـتــــان

نوشـــتـه کـنـــم:

وقـتی حضرت مولانا جــلال الدین محمد بلخی در روم « قـونیه » مهـاجـر بـو دنـد شــایـد هـم از درد دوری وطـن شـکـوه کرده باشند که در آغاز مثنوی معـنوی ابیات اولی را با آب و تاب خاصی از نی جان کـشـیده اند ، گـرچه شـارحان مثـنوی به معانی

مختـلف آنران تعبیر و تو ضیح داده اند توجه شود:

متن ابیـات مـنـوی مـولانا جـلال الـدین محمـد بلخی ارسالی ضیاالحق محبوبی

از جـــدایـیـها حــکایت میکــنــد	بشـو از نی چـون شـکایت می کــنـد
در نـفـیــرم مـرد و زن نـالـیـده اند	کــز نیـستــان تـا مــرا بـبـریده انـد
تـا بـگـویـم شـرح دردِ اشــتـیاق	سیـنه خواهــد شرحـه شرحـه از فـراق
باز جـویـد روزگار وصـل خـویـش	هـر کـسی کـو دور مانـد از اصل خویـش
جـفـت بـد حـالان و خـوش حـالان شـدم	مــن به هــر جـمعـیتی نالان شـدم
از درون مــن نـجـســت اسـرار مــن	هـر کـسی ا ز ظـن خـود شـد یار من
لـیـک چـشم و گــوش را آن نـور نیـسـت	سر مـن از نالهء مـن دور نیـست
لـیـک کـس را دیـد جـان دســتـور نیـسـت	تـن زجـان و جـان زتـن مسـتـور نیـسـت
هـرکـسی ایـن آتـش نـدارد نیـست بـاد	آتـش اسـت این بانگ نای و نیست باد
جـوشـش عـشـق اسـت کانـدر می فـتــاد	آتش عـشـقـسـت کانــدر نی فــتـاد
پـرده هـایـش پـرده هـای مـا دریــــد	نی حـریـف هـــرکــه از یـاری بـریـد
هـمـچـو نی دمـســازو مشــتـاقـی کـه دیـد	هـمچـو نی زهـری و تریـاقـی کـه دیـد ؟
قــصه هـای عـشق مـجـنون میـکــند	نی حـدیـث راه پـر خـون مـیـکــند
مـر زبان را مشــتـری جـز گـوش نیـسـت	محـرم این هـوش جـز بی هـو ش نیسـت
روز هـا بـا ســوز هـا هــمـراه شـــد	درغـــم مـا روز هـا بیــگاه شـــد
تـو بـمــان ای آنکه چـو ن تـو پـاک نیـسـت	روز هـا گـر رفـت گـو رو باک نیست
هــرکـه بی روزی اسـت روزش دیـر شـد	هــر کـه جـز مـاهـی ز آبـش ســیـر شــد
در نیــابــد حـال پـخـــتـه هــیـچ خــام پــس ســـخــن کــوتـا بـایــــد وا لـســــلام

ارسالی غلام حـضرت (ظریفی

سحر گاهی نوائی نی بگوشم زد که ای غافـل

نفـس ها ناله گـردد تا رسـد سـازی به آهــنگی

خرسندم که با میسر شدن دومیـن شمارهء نی این نوشته را بشما میفـرستم. هـمزمان با بدسـت آوردن اولیـن شمارهء از نشریه نی با شوق و اشـتیاق فراوان نـقـد گـونه نوشـتهء را به ارتباط خوبی هـا و هـمچـنان کاسـتی های آن برشـــتهء تحریر در آورده ام تا در نشریهء میهـن یا پست کـنده تر بگـویم اولیـن شمارهء جـریده ی که خود هـیئات تحــریــر آن هــســتم به نشــر برســد.

نمیـدانم چگـونه شـد که از نشر آن صرف نظر کـردند و اینک طور خلاصه، متن آن نوشـــته را

بشما می فـرســـتـم.

ــ بملاحظه ی مثـنوی و نی نامه ی مــولانا تحـت عـنوان " بشـنو از نی چـون حکایت میکــند..." بیاد کابل زیبـا و تجلیل از حـلقـه ی مـولانـا در کتـابخانه ِ عامه ی کابل و "مسجد هـراتی ها" واقع شهـر نو کابـل افـتادم. بخاطرم رسید که چگونه با شور و شعـف زایدالوصفی به سرحـلقگی (حیدری "وجودی") در هـفـتهِ یکی دو مرتبه این حلـقـه دایر میگــــردیـد و آدم خوشخوانی که نامـش را بیاد ندارم هـمین مثـنوی " بشـنو از نی چـون حکایت میکــنـد..." را با صـدای بلندی خواند و دوام آن بیشـتر از تـقـریباً دونیم ساعـت بود. واقـعــاً چـه خوش خاطرات نشــــات انــگـــیزی .

کتاب مثـنوی معـنوی مولوی دایرة المعارف عـرفـان و گـنجینهء جاودان دانش و بیـنش جهان مستـقـیماً از مکـتب مــولانــا جـــلال الـدین مــحمـد بـــلخــــــی اســــــت.

نشریهء نی که بزبان ملی و مادری میهیـن عـزیزم افغانستان به هـمت و زحمت دو وطـندار قلم بدست مان به نشر رسیده دارای محتـوی غنی و ارزشــمنـد بـوده و در خـور سـتایـش اســت گـرچه کاسـتی های ایـن نشـریه ناچـیز و غــیـر قـابل محاسبه اسـت با آنهـم نمی توان آنرا نادیده گـرفـت. طور مثال: ســر نامهء نشـریه که شـش مصراع مثـنوی معـنوی عــنـوان قـرار داده شده در مصره سـوم عـوض کلمهء " وز" در اصل کلمهء " کز" می باشد چه "وز"در مفهـوم مثنوی کاملاً تغـیـر وارد می نمـایـد. ــ بهـتز این بود که قــبل از به نشـر رســاندن شمارهء اول با بعـضی از هـموطنان تماس بر قـرار میگـردید تا هـمکاری نمایند چه در چاپ اولین نشریه عـجـله صورت گـرفته است. در صفحه سوم نشریه عـنوان درشت محفـل شعـر تحـریر گردیده و محـتوی نوشته محفـل شعـر که به عـنوان ارتباط میگـیرد صرف به قرائت شعر بیرنگ کوهـدامـنی توسط اروزگانی صاحـب اکتـفـا گردیده در حالیکه محفـل باشکوه آن شب که بنام محفـل شعـر بود بحــث بر انگـیز، و تصامیمی اتخاذ گـردید که جامهء عـمل نپـوشیـده است. چه آنوقـت تعـدادی از مهـانان یوسکولا نیز زحـمت کشیده و حاضر

بودند.

ــ اصل شعـریکه تحـت عـنوان "خواهی که فـلک در خط و فـرمان تو باشد * خواهـان کسی باش که خواهـان تو باشد." مصراع اول آن

کاملاً تغـیر داده شده.

ــ در شعـر هـای کلاسیک چون قـصیده ـ غزل ـ مثـنوی یا رباعی میتوان از مـیان مقـطع و یا مبدأ آن یک یا دو بیت را برداشت و جداگانه آنرا بکار برد، زیرا میتواند در بعضی از اشعار کلاسیک یک یا دو مصرع یا بیشتر از آن محـور تصویری و یا اکمال کـنندهء موضوع باشد. ولی در شعـر سپید یا نیمائی چنین کاری مشکل است مثـلاً نوشتهء شعـر سپید تحـت عـنوان " زنده گی صحنهء یکـتای هـنر مندئی ماست..." آن هـم طی چهار مصرع نیمائی نادرست است. باید از هـمان ابتـدای شعـر که "شاد بودن هـنر است شاد کردن هـنر والاتر * بی غـمی عـیب بزرگی است که دور از ما باد." تحریر و بکار برده می شد که چـنیـن نشده

است.

از آنجایکه مثنـوی یا نی نامهِ مولانا مشحـون از حـقایـق قـرآنی و مملو از احادیـث نبـوی است و نشریهء خوب تحـت عـنوان (نی) محتوای آن بهـتر است که عاری و بری از عـیوب و نواقـص باشد. بر هـموطنان مهاجـر ماست که از دل وجان در فـراهـم آوری مطالب ارزنده و غـنی ساختـن محـتوای چـنیـن نشریه بصفـت افغان آگاه خـود را سهـیم دانسته تا باشد که دست در دست هم داده به خاطر حفـظ وحـدت و کلتـور و فـرهـنگ اصیل افغانی خـویش هـمت گماشته نشریه های (نی) و (میهـن) را بکمک یکدیگـر ارزنده تر و خـوبتر

بدست نشر بسپاریم.

یادداشت اداره :

در مورد مثـنوی معـنوی قابل ذکر است که همانند تمام متون کلاسیک دری مثـنوی معنوی نیز برای چندین بار و در نقاط مختلف ، توسط دستگاه های مختـلف نشراتی به نشـر رسـیده و تکـثیر شده است که هـر کـدام بنا بر ثـلیقـه و استدلال خویش در آن تغییراتی را وارد نموده اند د رنسخه ای که در دسترس است کلمهِ«کـز» آمده است که به اصلاح آن پرداخته شد ولی نسخه هائی هم است که در آن کلمه های «وز» و« از » آمده است ، بنا ً تا زمانیکه نسخهِ اصلی (18 بیت) ایکه مو لانا از دستار خود بیرون آورد و قرائت کرد، بدسترس قرارگـیرد به این بســنده میکـنیم.

در مورد مشوره باهموطنان باید بگویم که تا جائیکه مقدور بود و لازم میدانستم بشمول شخص شما مشوره شده است، مطلب تحـت عـنوان محفل شعر گزارش خبری نبوده، بلکه یادی از آن روز بود و گر نه حتما ً اشعاری از شما نیز بدست نشر سپرده میشد باز هم وعده داده میشود که در شماره های آنده از سروده

های شما درین محفل نیز نشر خواهـد شـد.

قابل ذکر است که هـر عـملی را اشـتباه و نقـصان همراه است ؛ نمیشود هـمه چیز را بدون نقص و فرمایشی پیش کش کرد البنه بر ماست

تا در رفع آن صمیمانه بکوشیم.

اینکه " مثنوی معنوی مشحون از حقایق قرآنی و مملو از احادیث نبوی است " جای شک نیست ولی باید مد نظر داشت که در گـذشـته علوم، فلسفه، نجوم و ادبیات میتوانست در وجود یک عالم تبارز خودرا بیابد، ولی به مرور زمان و با رشـد عـلم و فـر هـنگ و تکـنالوژی عـرصه های علوم از فلسفه و الهیات جدا گردید و حتی علوم هم به بخش های تخصصی دیگـر تبدل و تـقسیم گـردید . « نی» بهیچ وجه ادعای بلند بالایی مبنی بر احاطه تمام بخش هائی از طرز تـفکـر و نبشـته های مولانـا را ندارد و نمی تواند داشـته باشد، اگرما بتوانیم به همکاری هموطنان قـلمبدست خود قـطـرهِ کوچکی از آن بحـر دانــش را انعـکاس بدهـیم کاریست که برای غنامندی فـرهـنگ خود انجام داده ایم و این برای ما کـمال مطلوب خواهـدبود □ باعرض حـرمت.

نی به جدائی ها نفرین میفرستد ، شکایت دارد

ارسالی ف . ع . کـوچي

به اداره محترم نشریه( نی)!

با تـقـدیم سلام و احترامات بی پایان میخواهـم، مطابی در مورد اهـمیت نشر، نشریهِ هـذا به

خوانندگان محترم تـقـدیم نمایم:

یکی از پایه های اساسی، بنیادی و اصلی تربیهِ نسل جوان کـشور، توسعهِ فـرهـنگی و رشد وشگـوفائی استعـدادهای آنها، ضرورت به نشرات گـوناگـون تاریخی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فـرهـنگی وتربیوی به زبان های مادری، رسمی و ملی ما به سرعــت درحال رشد است. انتشار نشـریه هـا، ماننـد « نی» که نتیجه کار طولانی وبا ارزش اندیشمندانی چون محـترم داکترمحمدهـاشم فـقـیری و هـمکاروی سید رحیم صالحـزاده پاسخگـوی این نیاز خـواهـد بود. من این تحفـهِ عـلمی ـ قـلمی بزرگ را به تمام افغانهای مقـیم اروپا و خصوصاً مقـیم فـنلنـد از صمیم قـلب تبریک میگـویم و از سعی و تلاش ادارهء نشریه هـذا اظهار سپاس میکـنم که جهت تحقـق این امر بزرگ، و گام برداشتن در سمت غـنای هـرچه بیشتر نشریه عـلمی هـذا، به خصوص در زمینهِ تاریخ، فرهـنگ غـنی کـشور مایان و زنده گی سیاسی، اجتماعی پر پیچ و خـم آن، یک امر ضروری است. خداوند متعال مسئولین این نشریه را توفـیق عطا نماید کـه بازهـم در راه تربیهِ فـرزندان وطن ما با روحـیه وطنپـرستی و وحدت ملی پیـروزی هـای بازهـم

بیشتری بدست آورند.

شماره های نشریه « نی» را مطالعه نمودم مطالب قـوی، قابل تحسین و خواندنی داشت و بدون شک نخستین نشریه ای است ملی، عـلمی تاریخی، اجتماعی که کـدام جهـت تنگ نظرانه نـدارد و درتأثـیــر ایـدیـو لـوژی یـا د کـتـریـنی بخصوص ِ اجنبی قـرار نگـرفـته است، به نظـر من این نشریه از نظر حقـوق ملی و بین المللی اساس عـلمی، تاریخی ( بیطرفی ) دارد

که شرط اساسی و باور معقـول مسئول و ناشر آن است و رعایتـش شـرط احـترام به تاریخ و عـلم و بالاخره هـموطن است. چـیز دیگـری که درین نشریه برایم دلچـسپ بود این بود که به واژه های بیـگانه اهـمیت داده نشـده و تمـام مقـالات آن به میتود افغانی ( آسان نویسی ) صورت گـرفـته که فهمیدن شان" لااقل" به اندکی

مایهِ علمی نیاز دارد.

در صفحهِ 4 شمارهِ دوم این نشریه یک عـنوان بسیار قـوی علمی، ملی و تاریخی ( صدای وطن به هـموطنان مهاجـر) نوشـتهِ آقای غلام حسن آرام اروزگانی به نظرم رسید . این منظومه یک درس وحـدت ملی، درس تاریخی و درس عـلمی بود که درچـند سطرروان وخوانا سروده شده است و داری اهمیت و ارزش زیادی است ،که برای من وبرای نسل جـوان کشورما یک درس عـلمی وا قعی درمورد وحدت ملی است ." این قوم گرائی به زیان است عـزیزان *

باوحـدت ملی ز تـفـریـق برائیـد " یعـنی از نی قـرن حاضر صدای ضرورت وحـدت ملی به سمع هـر هـموطن افغان ما میـــرسـد . این است وظیفـهِ تاریـخی و مـلی نشــریهِ « نی» .

« نی» باید طـنزها و انتـقـادهـارا به گـونه ی مطبوعـاتی نشـر نماید که تهـدیـد حـقـوقی، شخصی، قـومی، و ملـیتی صورت نگـیــرد وهـمچـنان از تهـدیـد مورال و تهـدیـد معـنوی بدور باشــد. تا زمینـه را برای سـوءِ استـفادهِ بیگانگان و تـفـرقه انـدازان میسر نسازد. علاوه میکـنم که درشماره هـای آینـده در مورد تربیهِ اطفال و جوانان کـشور بیشـتر توجـه شـود ، بهـمین ترتیـب درمـورد « زن، رسـالت تاریخی آنان ، توسـعهِ وتعـدد نقـش زنان در جامعه، زن و حقـوق انسـان» مضامین و مقـالاتی نشر گـردد. و هـمچـنان ازوضع و چگونگی کشور، اکـتشافات در حـیات ســیاسی، اجــتمـاعی، اقـتصادی آن درهـــر شـماره جای و صــفحه ئی معـین گـردد. علاوتاً غـرض تربیــه و تشــویـق اطـفال سنین 8-9 ساله و نو جـوانان به مسـابقات ذهـنی مطـالبی ترتیـب و نشــر شـود. « چگونه باز به ماتم نشـست خـانه ی ما

هـزارنفــرین باد

به دسـتهای پـلیــدی

که سـنگ تفــرقـه افگـنـد

ـ درمـیانـهِ ما » با اظهار سپاس

**************

نقـــد : غلام حسن اروزگانی

نظری بر مـندرجات فـصلـنامـه میهن :

سر مقاله، مضامین، اشعار و سائر مندرجات فصلنامه از زیر زره بیـن جـمعی از نقادان افغانی شهـر تامپره ونوکیا گذشت؛ البته دست اندر کاران مجله پیشنهادات و انتـقـادات دوسـتان افغانی خود را بپـذیرد و خورده نگـیرند زیرا اگـر انتـقاد سالم و پیشنهاد معـقـول را در نظر نگـیرند، اصلاحات شامل حال آثار قلمبدستان مجـله نخـواهـد شــد اگـر چـه دیزایـن، ترتیبات، عنوان، سطور یا مقاله مقـبول باشـد. حال می پردازیم به منـدرجات برخی از

محتویات فصلنامه:

اسم مدیر مسئول فصلنامه ذکـر نگـردیده شاید هـنوز مدیر مسـئول وجـود خارجی نداشـته باشــد لازم اسـت تا در شــمارهِ آینـده صاحب امتیـاز و مدیرمسـئول ذکـر گـردد تا از یکـطرف مقـاله ها اشــعـار عـنوانی آن تحریر گردد و ازطرف دیگـر کار در مطبوعات مسـئولیت بزرگی اســت کـه بایـد بصـورت مشـخص به فـردی تعـلق بگـیرد، و از آنچـه به نشر میرساند پاسخگوی باشد.

ب :ـ در فـصلنـامـه آمـده اسـت «اتحادیـهِ افغانان مقـیم فنلنـد». این یک کلمهِ عام است یعنی به عـموم افغانان مقـیم در فـنلنــد اطـلاق میگـردد، باین مفهـوم که اتحادیه مورد نظـر، اتحادیهِ عـمومی بوده، کدام اتحـادیه دیگری که مریوط به افغانها باشد وجود ندارد. به نظـر من این طور باید عـنوان میشد: «اتحادیهِ جمعی از افغانان مقیم تامپره و نوکیا» که در این صورت تا حدودی درست بوده.

سر مقاله و یا سخن اول که در بالای آن « بسم تعالی » نوشته شده کلمهِ مذکور که مفهوم « بنام خداوند» را دارد مربوط می شود به جامعهِ روحانیت ایران که در ادبیات جامعهِ افغانی متداول نبوده نا آشناست؛ اگرچه مفاهـیم هـردو یکی است ولی باید آنچه به ذهن و سمع افغانان آشنا باشد بهتراست. و بجای کلمهِ « بسم تعالی » ـ بسم الله الرحمان الرحیم ـ و یا(د لوی خدای په نامه ) که در تالیفات کتب و آثار قـلمی افغانان رواج و عـمومیت دارد در نظر گرفته

شود.

د:ـ در صفحه اول سطر 14 حدود اربعه افغانستان در شرق و جـنوب پشتونستان (صوبه سرحد منطقه آزاد) ذکـر گـردیده که اشـتباه است و غلط؛ زیرا در شرق و جنو ب کشور ما پاکـسـتان مومقـعیت دارد. پـشتونسـتان بحیث کـشـور مسـتـقـل و جداگانه تا هـنوز از طرف مجامع بیــن الــمـللی شـناخـته نشده وحـدود اربعـهِ افغانسـتان هـمان حدود قـبول شـده قـبـلی است. اگــرچه موضوع خـط دیورند تا هـنوز بین افغانسـتان و پاکـسـتان لایـنحل بوده که این موضوع سیاسی بوده از حـوصلهِ این مقـال بیـرون اسـت و تادر آینده آیا پشـتونسـتان و بلوچسـتان کشور جداگانـه خواهــد شـد یا جـــز خاک وقـلمـرو افـغـانســتان. این قـضـیهِ جـنجــال برانگـیــز ریـشــهِ عـمیـق سیاسی دارد که موکــول به آیـنـده میبـاشـد درینجا قـابل تـذکــر میـدانم اینـکه درین مقـاله از تجـاوز شوروی سـابق ذکـر شــده اما از تجـاوز و مداخله سریع و آشکار پاکـسـتان و ایـران که هــم اکـنـون مداخلات آنها به نحوی ادامه دارد،

ذکـری بعـمـل نیـامـده اســت.

ذ :ـ در صفحهِ چهار سطر 2 مقاله ای بمنـاسبت عـیدقـربان بـقـلم سـید عابدین سـیفی، عـیـد قـربــــان را ـ پدیده ـ ذکــر کـرده است که خوشـآینـد نیست و در اخیر مقال موقعـیـکه حضرت اسمعـیل را به قـربانـگاه میـبـرد تـا ذبـح نمایـد گـوسـفـندی « پیدا» میشـود. کلمـهِ پیـدا میشـود به چیـزی و یا شـیئ گـفـته میشـود کـه مفـقـود شـده باشـد. نظـر به روایات گـوســفـندی از بهشـت آورده شــد تا حـضـرت ابراهــیــــم بـجــــــای پـســـــرش

اسـمـعـیل ذبـح نـمــایـد.

و:ـ در صفـحه 6 ســـــطـــر اول مضمونی تحـت عـنوان حـج این طور می خوانیـم « حج یک نمـاش عظیـم بشـری اسـت » کلمهِ نمایش در این مقال آنهـم در مورد مناسک حــج بکلی نـادرســت و نامــوزون میباشــد؛ زیرا اجـرای مناسک حج یک فریضـهِ دینی، اسلامی میباشد نه بشری. کلمهِ نمایش در هیج یک از ادبیات اسلامی چه عرب وچه عجم در مورد حج بکار نرفته و سابقه ندارد؛ نویسنده باید فکـر مینمود که کلمهِ نمایش درمورد سینما، تیاتر، میتـنگ و گردهمائی استعمال میشود نه فریضهِ حج .

ر:ـ در روی جلد این طور میخوانیم « میهن فصلنانمهِ اتحادیهِ افغانان مقیم فنلـند » اما در صفحهِ 23 در گـزارش خبـری زمانیکه مسـئول شورای اجرائیوی انتخاب میگـردد نوشته شده است : ـ محترم عـزیــز جــلال مسـئول شـورای اجرائیوی اتحادیهِ افغانان مقــیم تامپــره و نوکـیا ـ که عـنـوان روی جلـد با مفاهـیم این سطور مغالطه ایجاد میکـند و خواننده دچار خالی ذهـنی و سر درگـمی میگـردد کـه آیا فصلنامه مربوط به اتحادیهِ برخی از افغــانان مقـیــم تامپــره و نوکـیا هـسـت یا اتحادیهِ سراسری افغانان مقـیـم فنـلـنـد..!؟ در هـمیـن صفحه چنین میخوانیم: «پیشنهاد داکـتر حیدر در مورد ... در فضای آزاد و دمکراسی به اتـفـاق آرا به تصویب رسـید .» درین جا باید بعوض کلمهِ دموکـراسی گـفـته میشد « دموکراتیک » زیرا هـر دو کلمه در موضوعات مخـتلف استـفاده و افاده میگـردد و برداشت ها و مفاهـیم جداگانه از کلمات و یا واژه هــــــای دمـــوکـــراســی و دمــوکـراتـیـــک در مقــاله و یـا مضمـون مـورد نظـــر صورت میگــیـرد. به نظــــر مـــا واژهِ دموکــراتیک در جملهِ فوق صحیح

ترخــواهـــد بــود.

ز:ـ در کلیشهِ مربع مقابل صفحهِ اول مجله، این عـنوان جلب توجه میکند « اظهار سپاس وشکــران از هـــمکاران قلمی ...هـیأت تحریر منتــظر ارسال مطالب تاریخی ... که جنبهِ سیاسی نداشته باشد خواهد بود...» زنده گی مهاجرین افغانی جـدا از سیاست نیست اکـثراً خانواده های افغان که طی سالهای اخیر در کشور های اروپائی و دیگـر ممالک مهاجر شده اند انگـیزهِ سیاسی دارد نه اقتصادی؛ اگر عـده ی نسبت عـدم توان. مالی از افغانستان آواره شده اند باز هـم بعـلت سیاست نادرست اقتصادی نظام ها، رژیم ها و دولت ها بوده است. بناءً زندگی مهاجرین باسیاست گـره خورده و از سیاست جدا شده نمیتواند به نظر ما رعایت این اصل که ما زادهِ سیاست و سیاستــزده شده ایم مقـبول خاطر اکثریت مهاجرین میباشد تا درفضای باز سیاسی که هم اکـنون برای ما میـسر اسـت مبارزهِ پیگـیر بخاطر دفع و ترد مظالم، سـتم و بهـره کشی انسان از انسان و نجات کشور مان از گروه تروریستی و حامیان شان باشیم.

نوت :ـ بقــول حافـظ بزرگـوار «عیب می جـمله بگـفـتی هـنرش نیــز بگـوی » اما واقـعاً مجله یا فصلنامه میهن با قطع و صحافت زیبا از طبع برون آمده که در خور تحسیـن است اگـرچه هـنوز درخم و پــیـــچ امــــور فــــرهـــنــگی قرار دارد امید میرود که این طفـل یک شبه رهِ صد ساله را به پیماید

ـ ازاینکه برای نشر شمارهِ دوم فصلنامه سه ماه دیگـر باقی مانده است و تا آن زمان مطالب تحریر شــده هــذا کـهـنه شـده، بدست فراموشی سپرده خواهـد شد؛ لازم دانستم نکات موردنظر خود را جهت نشرعـنوانی ماهـنامهِ نی بـفـرستم تا باشد دست اندرکاران فصلنامه د رشماره دوم به آن دقت نمایند. در انتظار تولد دیگــرموفق

باشید. □

*************

جالب و خواندنی

با زنان دست و پنجه نرم نکنید

دانشـمــنـدان آلمانی دریافـته انـد کـه زنان در تردسـتی و چالاکی دستان، بامردان برتری دارند. به گـزارش خـبـرگـزاری آلمان از مونیـخ ، به سرپرسـتی دکـتر دنیـس نواک اعـلام کـردند: در زمینـه قـدرت محض عـضلانی، زنان فـقـط 70 در صد قـدرت مـردان را دارا هـستـند. به گـفـته ی محـقـقـان، عـضلات وماهـیچه ها فـقـط 36 در صد حجم بـدن یک زن مـتوسـط را تشکـیل می دهـد ولی این رقـم درمـورد مـردان بـزرگـسال 42 درصد اسـت. اما درزمیـنهِ تردسـتی و چالاکی دســتان ، زنان 10 در صد از مـردان جـلـو تـر هـسـتـند. زنان به ویـژه از نظـر تـوانایی انگـشـتان، شـش درصـد بیشـتر زبردســت و ماهـرنـد. پــژوهـشـگـران آلمانی هـمچـنیـن دریافـتـند کـه احـتمال تردسـت بودن نسـبتـاً یکـسان هـر دو دسـت درزنان بیـشـتر اسـت. در حالیکـه مـردان سـنگــین دسـت فـقـط در یکـدسـت راسـت یا چـپ قـوی هـسـتـند و قادر نیـسـتـند حـتی کارهـای سـاده را کـه به طـور معـمول بایک دسـت مثـلاً راسـت انجام می دهـند، با دسـت چــــپ انجـام دهـنـد . به گـفـتهِ نـواک زمـانی کـه نوبـت به مهارتهـای تردسـتی و چالاکی سـرانگـشـتان می رسـد، یک زن حتـی وقـتی کـه دسـت راسـت وی را به پشـتـش بسـته باشـند، می توانـد بریک مـرد پـیروز شـــود. □ " از انترنیت"

نگاهی به حوادث اخیر در افغانستان از لابلای اخبار

* با تشدید فـعالیت های آمریکا و انگلستان درخصوص حمله بر عراق مردم و محافـل افغانی دچار تشویش شدند که شاید افغانستان از مرکـز توجهِ محافـل بین الملی خارج شود. همان بود که مدت چهار روز پـیهـم مناطقی در اروزگان و شمال هـلمند مورد حملات هـوائی آمریکا قـرار گـرفـت. درین حملات که ضربه بر مراکـز فعالـیت الـقاعـده عـنوان شـده بود عـده ِ کـثیری از اهالی ملکی بقـتل رسیـدند کــــه صــــدای اعـــتــراض شـــــــان در

رســانه های گـروهی بلـند گـردیــد.

ـ* اخیراً حامد کـرزی رئیس دولت انتقالی افغانستان سفر هـائی به خارج کشور انجام دادند که ابتدا در جاپان با نخست وزیر و امپراتور جاپان دیدار نمود. درین سفـر بر خلع سلاح رزمندگان سابق افغان تماس حاصل گردیدهـدف سفـر دریافت تعهدات عمدهِ تازه برای کمک به افغانستان بود که در اجلاس یک روزهِ 45 کشور و سازمانهای اعطاکـننده وعـده داده شـده بود. درسفـر به مـالـیـزی حامـد کـرزی دراجلاس سران کشور های غـیر منسلک شرکـت نمود و موضع کـشور افغانسـتان را روشـن نمود. بعـداً کـرزی وارد آمریکا گـردید و با رئیـس جمهـور بوش ملاقات نمود که در ختم اعلامیهِ مشتـرکی صادر گـردید. کـرزی درکـنفـرانـس مشـترک خبری درکـنار جورج بوش رئیس جمهـور آمریکا در واشنگـتن گـفـت که هـیولای تروریسم درافغانستان هـنـوز نمـــرده اسـت. وی خواسـتار تداوم توجه

امریکا به افغانستان شـد.

ـ* در سانحهِ هـوائیکه در پاکستان صورت گـرفـت مهنــدس جمعـه محمد محمدی، وزیـر صنایع و معادن دولـت انتقـالی افغانسـتان، که از جملهِ وزرای تکـنوکـرات کابینهِ حامد کــرزی بود و در دولت جمهـوری محمـد داود خان نیـز درسال 1970 درپست وزارت آب وبرق کار میکــرد جان باختـند. درین سانحه سه تن از مقـامات دیگـر وزارت صنایع و

معـادن نیــز شــامل بودنـد.

ـ* اسماعیل خان والی هـرات طی هـفته جاری به ایران سفـری داشت و ضمن آن به خبرنگاران گـفـت کـه از طرف دولـت مرکـزی به عـنوان والی هـرات تعـین شده و تمام فعالیت هایش بر اساس قانون و درچار چوب ضوابط، مشخص شده است. ـ* همچـنان مارشـال فــهـیم وزیــر دفاع افغانسـتان بنـابـر دعـــوت رونالدرامسـفـلد وزیر دفاع آمریکا عازم آن کـشـــور شـده اسـت؛ منظور ازین سـفـر جلب کـمک هایی مالی به منظـور تشکـیل ارتـش ملی

افغانســـتان است.

ـ* به دنبال اقـدام دومامور پولیس در «دشت برچی» کابل برای اینکه دختری را با خود ببرنــد، مردم آن منطقـه دست به

تظاهـرات زدنـد.

ـ* آتش سوزی شدیدی در مجتمع تجارتی «علی بابا» در شهـر جلال آباد که عـمدتاً روغـن مـوتور و مواد غـذائی ذخیره شده بود صورت گرفـت، گـفته می شود، افراد مسلح به بهانهِ خاموش کـردن آتش به غارت اموال این شرکت که بالغ بر 20 میلیون دلار امریکائی میشد پرداخته اند. عـلت آتش سوزی بزرگ درجلال آباد اتصال برق ذکـر شده است. مردم میگـویند در حالیکه جلال آباد ماهانه میلیونها دلار عواید گـمرکی دارد، جای تعجب است که در تمام شهر یک ماشین آتـش نشانی وجود

نـدارد.

تئاتر هـرات نخستين ممثـل يا بازيگـر زن را روی صحنه آورد. تئاتر هـرات با پخش يک نمايشــنامه کـه از طريق تلويزيون محلی اين شــهـر به نمــايـش گـذاشـته شـد، نخستين بازيگـر زن را در سالهای اخير

روی صحنه آورده است.

اين نمايشنامه که "سرو سيال" نام دارد، با استقـبال مردم روبرو شـده است.

مسئولين تئاترهـرات بر آن اند تا زنان بيشـتری را در نمايشـــنامه هــا ســـهـيم

بسـازند.

پيـش از اين در هـرات نقـش زن را در نمايشـنامه ها مرد ها بازی می کردند .

گـفته می شـود عـليرغـم مخالفـت بعضی از روحانيون اسماعـيل خان والی هـرات شخصا اجازه حضور زنان در تئاتر را

داده اســـت.

زهـرا رضايی که در اين نمايشنامه نقـش يک زن خانه را بازی می کـند، يک معـلم

قـرآن کـريم است .

او قبلا در هـيچ نمايشنامه نقـش بازی

نکـرده بود.

او می گـويد که نخست فکـر می کرده است کـه شـايد بازی در نمايشنامه ها به

کاری معلـمی اش لطمه وارد کند.

اما به گـفـته او وقـتی نمايشـنامه از طريق تلويزيون پخـش شـد، از سوی مردم اسـتـقـبال شـد و حتی شماری زنان به او مراجعه کـردند و ابراز آمادگی کـردند کـه

در نمايشـنامه ها نقـشی داشته باشـند.

خانم زهـرا هـمچنين می گـويد کـه محدويت خاصی برای حضور زنان در تئاتر وجود ندارد، چرا که اسلام نيز به گـفته او حضور زنان در اجتماع را نفی نمی کند، مشروط بر آن که با رعايت

حجاب و مقـررات اسـلامی باشـد .

نقـش مقـابل زهـرا را در اين نمايشـنامه هـمسر واقعی او بازی می کـند .

حسن آغا حسينی شوهـر زهـرا خانم در اين مورد می گـويد او آرزو داشـته اسـت کـه در نخستين نمايشنامه در کـنار هـمسرش باشـد، و اين نقـش را به منظور تشويق بيشـتر خانمش به عهـده گـرفـته

است . □

از اینکه مقاله ها انعکاس دهـنده طرز دید نویسنده گان است ، ادارهِ " نی" مسئولیت دیدگاها نویسنده گان محـتـرم را نـدارد. و با حفـظ استـقـلالـیت و بیطرفی انتظار هـمکاری شــمارا دارد.

ماه یکـبار زیر نظر هیأت تحـریر نشر میگردد

به هـمکاری : سـید رحـیم صالحـزاده

آدرس :

Kylmänojankatu 5 A 21

37100 Nokia Finland

nai_nashrya@yahoo.com