شماره دوم سال چهارم حمل و ثور 1385 / می 2006

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

گفت و شنودِ اختصاصی فضل الرحیم رحیم خبر نگار آزاد

 با کریم تنویر

 نمایشنامه نویس ممثل دایریکتر و سینماگر موفق افغان در کشور هلند.

 

کریم تنویر در سال 1341 خورشیدی در ناحیه شاه شهید کابل در یک فامیل روشنفکر دیده بدنیا گشوده، بیش از بیست سال است که در عرصهء هنر تمثیل، تیاتر و سینما مصروف کار است. در حال حاضر کریم تنویر با فامیلش در کشور هالند زندگی می کند.برای معرفی بیشتر وی توجه عزیز خوانده را به مصاحبه  ایکه با وی انجام شده معطوف میدارم:

سوال: انگیزهء که شما را به دنیای سینما و تیاتر کشاند چی بوده آیا در این رشته تحصیلاتی اختصاصی دارید؟

جواب: از نو جوانی به هنر تمثیل علاقمند بودم و گاه گاهی در نمایشنامه هايی که در مکتب براه انداخته می شد سهم فعال می گرفتم رفته رفته سهم گیری ام در نمایشنامه ها و تشویق معلمین و هم صنفانم بدرقهء درخشش استعداد و دلبستگی ام به هنر تمثیل گردید و روزی استاد بیسد برای اولین بار در نمایشنامهء « ظالم » برایم نقشی را داد که با موفقیت تمام نقش ام را اجرا کردم. استاد بیسد مرا مورد تشویق قرار داد. همان تشویق استاد سر آغازی بود برای ادامهء کارم در تیاتر سینما و تلویزیون که می خواهم با کمال صداقت بگویم تشویق استاد بزرگوار بیسد رهنمای راه زندگی هنری ام گردید و به این اساس من خود را همیشه مدیون آن بزرگ مرد تیاتر کشور ما میدانم. در مورد تحصیل ام، در رشته هنر تمثیل، باید عرض کنم که رهنمائی های دلسوزانهء استادان بزرگوار، عشق سر شار ام به این هنر و تجربه کاری ام رهنمودِ خوبی در زندگی هنری ام بوده است.

سوال: تبصره شما در مورد سرگذشت سینما و تیاتر و آیندهء آن در افغانستان چیست؟

جواب: سرگذشت هنر تمثیل و تیاتر در افغانستان همیشه با تعصب گور اندیشان دست و گریبان بوده آنچه امروز ما شاهد آن هستیم که زن افغان نمی تواند در تئاتر و سینمای داخل کشور نقش بازی کند و در گذشته ها هم ذهنیت جامعه ما تحت تاثیر جدی تعصب گورگورانه قرار داشت. به هنرمند و یا هنرپیشه به دیدهء حقارت می نگریستند. اما به عقیده من رو آوردن احمد ظاهر و درخشش بی نظرش در عرصه هنر موسیقی، که وی فرزند صدراعظم بود و دیگر سفر استاد سرآهنگ در سال 1342 به هندوستان، که استاد با لقب استاد موسیقی شرق به افغانستان بر گشت؛ حضور این دو شخصیت باعث تحول در ذهنیت عامه گردید. دهه 50 خورشیدی آغاز یک موجی درخشش هنر و هنرمند بود که در دهه های 60 و 70 خورشیدی این موج درخشان به ثمر رسید البته باید خاطر نشان نمایم که زمینهء رشد هنر و هنرمند رابطه به سیاست های دولت دارد اگر دولت بخواهد رشد و اعتلا در عرصه هنر بوجود آید، بی تردید چنین کار نیکی انجام می شود. در غیر آن تجربهء سالهای بعد از سقوط حکومت دکتر نجیب الله مثالی خوبی برای گفتارم است.

سوال: آیا با ممثلین و سینماگران داخل کشور هم تماسی دارید؟ تلاشهای هنری آنها را چگونه ارزیابی می نماید؟

جواب: همان طوریکه بهتر میدانید هنر تمثیل و سینما تا سال 1371 خورشیدی جایگاهش را در جامعه پیدا نموده بود و تازه کارهای در جهت اعتلای سینما و تئاتر در معرض اجرا بود که پشت کار و علاقمندی دست اندر کاران عرصهء هنر از یک جهت و شوق و دلچسپی مردم از جانبِ دیگر، زمینه میداد که این کاروان به سر منزل مقصود برسد؛ اما تحولات نا خواستهء سیاسی موجب گردید این همه آرزو ها به خاک یکسان شوند و سرآسیمگی و یک وقفهء زمانی به عنوان سقوط و رکود در عرصهء هنر در داخل کشور بوجود آید که واقعاً غم انگیز است. اما بعد از سال 2001 عیسوی با بر گشت عده ای از دست اندر کاران هنر سینما چون انجنیر لطیف، جوان شیر حیدری، نذیر خارا، صد یق برمک، نفیسه یلدا، خانم فرخزاد امیدواری هايی را برای احیای مجدد سینما بوجود آورده است. باز هم می خواهم بگویم که اگر دولت به حمایت سینما گران نپردازد وضع سینما و در مجموع هنر در حالت رقت بار باقی خواهد ماند. همین حالا با تجربه ترین ممثلین مانند غفار ظلام، نفیسه یلدا، عبدالمحمد خاکسار، اعظم همسفر، نبی تنها، فقیر قویدل، زمری اجتماعی، و سایرین در داخل کشور قرار دارند دلهای آنها مالامال از عشق به هنر و سر های شان پر تجربه در این راه است. من با انجنیر لطیف، صدیق برمک، نفیسه یلدا، قادر فرخ، جوان شیر حیدری تماس های دارم.

سوال: چه وقت به غربت پناه اوردید و دراین جا چی کار های هنری را انجام داده اید و در همین  حال  حاضر چی کار های تازه روی دست دارید

جواب: از سال 1994 به دیار غربت پناه اوردم هفت نمایشنامه طنزی  کمیدی  و داستانی  نوشته ام و همزمان این نمایشنامه ها را دایرکت نمودام و در بعضی از انها نقشی هم داشتم بعد از سال 1999 نمایشنامه  های  نادان خوش لباس   توریست مفلس خوشحال  چالاک  خواستکاری  افغان کمپنی را نوشته ام فلم های  گل محمد ودر محمد  سایه مرگ  را دایرکت و کار فلمبرداری ان به پایان رسیده  و دو فلم دیگرم بنام های   وارث  و پرفیسور  کار فلمبرداری  ان جریان دارد ضمنا می خواهم خاطر نشان سازم که من ریاست انجمن سینماگران  جوان  افغان  مقیم هالند را به اشتراک 65  نفر ایجاد نموده ام که تعداد 8نفر ان دختران و زنان افغان مقیم هالند هستند و48 نفر ان پسران و مردان افغان می باشند چهره های که تا حال در نمایشنامه ها و فلم ها خوب درخشیده اند البته از بخش دختران  می توانم نام ببرم  مریم شریفی  خاطره  نوبهار  ارزو نوبهار  ورانگه اماچ   پری چهره   فیروزه حقانی   نرگش   و یا سمین

سوال: ایا از اولاد هم پل پای شمارا درهنر تمثیل تعقیب مینمایند

جواب: بلی پسر ام شهیم تنویر که 15 سال دارد از کودکی علاقمند هنر تمثیل بوده ودر بعضی از نمایشنامه ها هم نقش داشت قرار است  فلمی بر روی رومانی کاغذ پران باز تهیه شود که وی ممکن در ان نقش اصف را بازی کند  در فلم های که در هالند تهیه شده نقش های داشته فعلا علاوه از اینکه مصروف تحصیل است در تیاتر Catch هالند نقش های را بازی می کند.

سوال: اگر بخواید حرف های دل تانرا به عنوان پیام به دست اندر کاران سینما وتیاتر در میان بگذارید چی خواهد بود

جواب: پیام من  برای سینما گران کشورم این است ماباید به کار و شخصیت هنری اساس گذارانئ چون استاد فرخ افندی  استاد مشعل هنر یار استاد رفیق صادق استاد بیسد  استاد حمید جلیا  استاد توریالی شفق  حبیبه عسکر  میمونه غزال کریم  جاوید قادر فرخ حبیب  ذلگی  ف.فضلی حاجی محمد کامران و دیگران ارج بگذاریم زیرا انها مشعلداران هنر تمثیل در کشور ما بودند و هستند انها رنجهای فراوانی را متقبل گردیند تا هنر تمثیل را در جامعه ما معرفی نمودند انچه بسیار عمده است در حال حاضر برای احیائ سینما وتیاتر باید مشوره و تفاهم با هم دیگر داشته باشیم زیرا با مشوره و تفاهم ما می توانیم طرح با بنیادی قوی سینما وتیاتر را بریزیم انانیکه با امکانات ناچیز و با در امد بخور نمیر در داخل افغانستان  مشعل هنر را فروزان نگهمیدارند می خواهم بگویم که شخصت تک تک شما قابل افتخار وکار تان قابل احترام است.

هالند   10 اپریل 2006

 

گفت وشنودی فضل الر حیم رحیم خبر نگار آزاد

 با سمیر سخی آواز خوان نوازنده و آهنگساز

سخی رحیمی و پسرش

سخی رحیمی که اولین البوم هنریش بنام خسرو خوبان با نام هنری سمیر سخی سال پار بدسترس علاقمندان هنر قرار گرفت با فامیلش قریب شش سال است در شهر ماین تال فرانکفورت زندگی می کند. پدر سه پسر ویک دختر است تمرین و ریاضت وی با عث گردیده تا فرزندانش نیز گام های پدر را در عرصه موسیقی تعقیب نمایند برای آشنائی بیشتر با این هنر مند خوب و مستعد کشور ما توجه گرامی خوانده را به گفت شنود که با سیمر سخی صورت گر فته جلب می نمایم:

 سوال: در عرصه موسیقی تحصیلات اکادمیک دارید و یا با ریاضت فردی خود آموخته و اندوخته دارید؟

 جواب: از دوران کودکی به موسیقی علاقه داشتیم بعد از ختم صنف ششم از مکتب ابتدایه قاری عبدالله شهر کابل در سال 1352 شامل لیسه مسلکی موزیک معارف گردیدم و مد ت شش سال تحت نظر استادان مجرب موسیقی، زنده یاد استاد سلیم سرمست و زنده یاد استاد ننگیالی، استادان ورزیدهء موسیقی علمی کشور به آموزش موسیقی به شکل نوتیشن آغاز نمودم در سال 1358در ترکیب اولین گروپ 12 نفری از صنف دوازدهم همین لیسه با اخذ در جه عالی فارغ گر دیدم.

 سوال: لیسه موزیک چی وقت تاسیس گردید و پروگرام درسی آن چی شکل داشت؟

 جواب: لیسه مسلکی موزیک معارف در سال 1352 برای اولین بار در چوکات ریاست مسلکی وزارت معارف رسماً تاسیس گردید که از ساعت هشت صبح الی ساعت پنچ عصر که قبل ازظهر مضامینی درسی مانند سایر مکاتیب دیگر تدریس می گر دید و بعد از ظهر مضامینی مسلکی موسیقی مانند تیوری موزیک سلفیز یا آواز خوانی، دیکته یا املا نوت موسیقی، نواختن الات موسیقی، دیریزوری ارکستر و همچنان آهنگ سازی و آرمونیزی تحت نظر استاد سلیم سرمست آموزش گر فتم.

سوال: به نواختن کدام الات موسیقی دسترسی دارید؟

 جواب: به نواختن آلات موسیقی چون پیانو ترمپت که البته در این رشته افتخار شاگردی استاد ننگیالی را دارم و نظر به علاقهء خاصی که داشتم به نواختن اکوردیون، کیبورد، ارمونیه، فلوت، جاز یا درم و تبله، پراختم و حالا به صورت کامل این الات موسیقی را نواخته می توانم.

 سوال: آیا برای آموزش موسیقی برای جوانان و نوجوانان کاری انجام داده اید اگر چنین است از شاگردان تان نام ببرید.

 جواب: مشوره های لازم به صورت خصوصی برای عده ای از تازه کاران موسیقی کشور نظر به تقاضای خود آنها داده ام از آن جمله برای حسیب سادات آواز خوان جوان کشور که در کشور هالند زندگی می کند، مسعود ایثار، نادیه هلمند و رامین نورزی.

 سوال: بیشتر کار کدام هنرمند کشور را می پسندید؟

 جواب: به کار هنری تک تک از هنر مندان کشورم ارج می گذارم خاصتاً به کار هنرِ زنده یاد احمد ظاهر، محتر م رحیم جهانی، آقای احمد ولی و حیدر جان سلیم.

 سوال: تعداد آهنگ های که برای اولین بار شما خوانده باشید چند است و از جمله که بیشتر گل کرده باشد و یا بر سر زبانها باشد کدام است؟

 جواب: ده آهنگ از ساخته های خودم در سی دی( CD ) خسرو خوبانم وجود دارد که آهنگِ خسرو خوبا ن نظری سوی گدا کن بیششتر مورد علاقهء هموطنانم قرار گرفته است.

 سوال: چند البوم از شما به صورت سی دی و یا دی وی دی ( DVD ) در دسترس علاقمندان قرار گرفته؟ اگر به ترتیب نام ببرید.

 جواب: تا فعلاً یک البوم از آهنگهایم به بازاز عرضه گردیده است که خسرو خوبا ن نام دارد اما در حدود ده کاست ظبط شده به صورت پراگنده در اختیار هنر دوستان قرار دارد و هکذا چهار حلقه کاست ویدیويی از کنسرت هایم که به مناسبت عید و سال نو در آلمان اجرا نموده ام در اختیار علاقمندان قرار دارد.

 سوال: در حال حاضر چی کار های تازه را روی دست دارید؟

 جواب: در حال حاضر مصروف کار بالای البوم جدید ام هستم که شامل 12 پارچه آهنگ می باشد که عنقریب به دسترس علاقمندان قرار خواهد گرفت.

 سوال: اگر به حیث یک هنر مند وضع موسیقی کشور ما را بررسی کنید خلاصهء نظر شما چی خواهد بود؟

 جواب: موسیقی کشور ما یک موسیقی دست نخورده است در عرصه رشد آن کار بیشتر صورت نگرفته که تا حال به هما ن حالت اولیش باقی مانده است. هراسی که امروز خودم و سایر دست اندر کاران موسیقی افغانی داریم این است که موسیقی اصیل وطن ما روز به روز بسوی نابودی می رود. جوانانیکه امروز بدون اندکترین آگاهی از اساسات علمی موسیقی به فعالیت های هنری رو می آورند تقلید گری شان از موسیقی غربی و یا همسایگان ما موسیقی اصیل کشورما را زیز شعاع قرار می دهد که این کار در ذات خود لطمهء بزرگی است به درخشش اصلیت موسیقی کشورما.

 

گفت وگوی اختصاصی فضل الرحیم رحیم خبر نگار آزاد،

 با پیمان حبیب زی هنرمند خرد سال

که استعدادش به دل های اهل ذوق چنگ میزند

پیمان حبیب زی ده سال دارد و در شهر هامبورگ با پدر و مادر و برادر کوچکش زندگی دوری از زادگاش را تجربه می کند وی به مکتب میرود و در صنف سوم شاگرد ممتاز در جمع همصنفانش قرار دارد آنچه بیشتر به معرفی این هنرمند خورد سال اما مستعد می پردازد گفت و گوی تلیفونی با پیمان است

سـوال ــ پیمان جان شما آهنگهايی را در بعضی از محافل اجرا کرده اید این آهنگها دست بدست و خانه به خانه افغانها راه خود را باز کرده است و در هر جا سر صحبت در مورد شما و استعداد شما بالا است و یا به اصطلا ح امروز آهنگهای شما گل کرده به نظر شما رمز موفقیت تان در چیست؟

ــ من پیش از همه از محبت تمام هموطنانم که در حق من دارند سپاسگزاری می کنم اگر من بگویم پا به پای موسیقی به ده سالگی رسیده ام فکر می کنم مبالغه نخواهد بود زیرا مادرم گاه گاهی برایم قصه می کند که من هنوز یک دو سال بیش داشتم عادت کرده بودم که با شنیدن موسیقی به خواب بروم بنا آنچه مرا از آن زمان آرامش میداد، مایهء محبت و عشق من شد و من آنچه تا به حال زمزمه کرده ام همان احساس من است که از عشق ام نسبت به موسیقی سـر چشـمه گرفته است بناءً من از تهء دل و عاشقانه می خوانم ممکن همین علت باشد که طرف پسند وطندارانم آهنگهای را که اجرا کرده ام واقع گردیده باشد.

سـوال ــ نواختن ارمونیه و کیبورد را چگونه و نزد کی آموختید؟

ــ علاقمندی ام به موسیقی پدر و مادرم را وا داشت تا برایم در ابتدا که سه سال داشتم کاسیو بخرند و در پنچ سالگی وقتی که آنها دریافتند پنچه هایم پرده ها را نشانی و گوش هایم کرچ را شناخته است برایم ارمونیه خریدند هر آهنگی که خوشم می آمد کوشش می کردم به هر شکلی که می شود در پرده ها پیدایش کنم به همین شکل کارم تا به حال ادامه دارد.

سـوال ــ پس شما در نواختن ارمونیه نزد کسی به شاگردی نه نشستید؟

ــ نه، فقط علاقمندی خودم و تشویق والیدین ام بهترین استادام در این عرصه بوده.

سـوال ــ آیا حالا که اندک، اندک با دنیای پهناور موسیقی در جریان کار روزمره آشنا می شوید نیازی به آموختن بهتر و علمی موسیقی احساس نمی کنید؟

ــ چرا نی، روی همین دلیل است که من در همین شهر هامبورگ هفته ی دو بار نزد یکی از استادان موسیقی مصروف آموزش هستم.

سـوال ــ آیا شما که روی صحنه قرار می گیرید برا ی اجرای آهنگهای تان تحت تاثیر تماشا چیان قرار نمی گیرد.

ــ من در این مورد بیشتر از تمرین ارمونیه، تمرین نموده ام.

سـول ــ چگونه می شود معلومات دهید.

ــ بلی، من از سنین چار و پنچ سالگی روی چوکی ایستاده می شدم چشمانم را می بستم و آهنگ های زنده یاد احمد ظاهر را زمزمه می کردم، که این کار رفته، رفته داشتن جرئت را در من تقویت نموده که فعلاً من در روی صحنه هیچ مشکلی ندارم.

سـوال ــ اشعارِ آهنگها را چگونه به خاطر می سپارید و یا نوت می کنید؟

ــ در قسمت اشعار آهنگها مادرم اولاً آهنگِ مورد علاقه ام را می شنود و بعداً آنرا برایم در کتابچهء آهنگ هایم می نویسد البته باید خاطر نشان بسازم که من نوشتن و خواندن زبان دری را بلد نیستم، پدر و مادرم همی این آهنگها را با حروف لاتین برایم می نویسند.

سـوال ــ در کتابچهء آهنگ های شما چقدر اشعار یادداشت شده است؟

ــ حساب دقیق اش را نمی دانم اما 250 آهنگ که می شود 250 قطعه شعر و 250 آهنگ و یا موزیک را بدون این که به کتابچه مراجعه کنم از یاد دارم.

سـوال ــ اولین آهنگی را که شما خواندید و زمینه ای شد به معرفی شما کدام بود و در کجا؟

ــ اولین آهنگی را که من در برابر تماشاچیان برای اولین بار خواندم در شهر هامبورگ در محفلی به مناسبت روز جهانی زن بود نام آهنگ مادر بود این آهنگ برای معرفی ام در شهر هامبورگ زیاد کمک کرد.

سـوال ــ به آواز کدام یک از هنرمندان کشور ما افغانستان علاقه دارید؟

ــ من حالا که با موسیقی سر و کار دارم میدانم آواز خواندن و نواختن کاری است که زحمت فراوان کار دارد بناءً من به آواز همه هنر مندان کشورم علاقه دارم و به کار هنر ی شان ارج می گذارم اما بیشتر به آواز استاد سرآهنگ احمد ولی احمد ظاهر و فرهاد دریا علاقه دارم.

 

گفت و شنود فضل الرحیم رحیم خبر نگار آزاد

  با احمد بشر سدوزی

 نوازندهء با استعداد و آواز خوان خوش صدای افغان مقیم شهر هامبورگ آلمان

 

احمد بشر سدوزی در سال 1344 خورشیدی در شهر کابل دیده به جهان گشوده، سدوزی تحصیلاتش را در لیسه عالی حبیبه به پایان رسانیده و سپس در فاکولته ادبیات پوهنتون کابل ادامه داده است. وی از سال 1371 به صفت مهاجر در شهر هامبورگ کشور آلمان با فامیلش زندگی می کند. احمد بشیر سدوزی پدر یک دختر و یک پسر می باشد خواندهء صاحب دل را به خوانش متن گفت و گو با این هنر مند مستعد کشور دعوت می نمایم:

سوال: به موسیقی چگونه رو آوردید؟

جواب: من چون در یک فامیل هنر مند به دنیا آمده ام، پدر ام احمد شاه سدوزی یکی از علاقمندان جدی موسیقی در فامیل ما بود و می باشد. همچنان تیمور شاه سدوزی خوشحال سدوزی و شاولی سدوزی برادرانم که به موسیقی دسترسی داشتند تمرین دوام دار موسیقی برادرانم در منزل زمینهء علاقمندی ام را به موسیقی مساعد ساخت حتا شب ها که برادرانم در خانه با دوستان شان موسیقی می نواختند و من در خواب می بودم، مرا از خواب بیدار می کردند تا اینکه یک دو پارچه آهنگ بخوانم. این زمانی بود که من شش هفت سال داشتم و ضمناً به نواختن هارمونیه و طبله دسترسی داشتشم و همزمان آهنگ می خواندم.

من از آوان طفولیت به موسیقی علاقه داشتم چنانچه در کنسرت های مکتب ابتدایی محافلی که به مناسبت های مختلف براه انداخته می شد من در آن کنسرت ها در بخش آواز خوانی و هم در بخش نوازندگی سهم فعال می گر فتم که مورد تشویق معلیمن و هم صنفان مکتب ام قرار می گرفتم؛ و همچنان زمانیکه متعلم لیسه عالی حبیبه بودم در کنسرت های لیسه حبیه سهم فعال داشتم. 

سوال: آیا در عرصه موسیقی تحصیلات مسلکی دارید؟ 

جواب: من در عرصه موسیقی تحصیلات مسلکی ندارم اما ریاضیت، علاقمندی همیشگی ام و تشویق فامیلم، استادان و همصنفانم در مکتب باعث گردید تا با اساسات این هنر والا آشنائی پیدا نمایم.

سوال: آیا استادی در این عرصه داشتید؟

جواب: من در فراگیری موسیقی استادی نداشتم و ندارم اما فضای عاری از تعصب فامیل نسبت به موسیقی و دسترسی برادرانم به موسیقی رهنمای خوبی در این زمینه برایم بوده است.

سوال: اولین بار در کجا و چگونه و کدام آهنگ تان را خواندید و چی احساسی به شما دست داد؟

جواب: برای اولین بار در دوره ابتدایه مکتب نیک بختی در روز مادر روی ستیژ آمدم و آهنگی را در مورد مادر خواندم که مورد محبت و تشویق استادان و شاگردان مکتب واقع گردیدم. همین محبت استادان و همصنفانم بدرقهء خوبی بود برایم تا من در فراگیری هنر موسیقی باید به دقت و جدیت کار ام را به پیش ببرم. ضمناً در برنامه های اطفال رادیو هم اشتراک می کردم این هم زمینهء خوبی بود برای آشنائی بیشترم با هنر موسیقی.

سوال: آیا در رادیو و تلویزیون افغانستان آهنگ هايی از شما نشر شده اگر شده است؟ در کدام سال و مطلع اولین آهنگ شما چی بوده؟

جواب: بلی یک آهنگِ ثبت شده در رادیو افغانستان دارم که مطلع آن (همه است آروزیم که ببینم از تو روئی     چه زیان ترا که من هم برسم به آرزوئی)

سوال: به نواختن کدام الات موسیقی دسترسی دارید؟

جواب: من به نواختن هارمونیه، طبله، گیتار، جازبند( درم )، کیبورد، رباب، زیر بغلی و سایر آلات موسیقی دسترسی کامل دارم؟

سوال: شما که به نواختن این آلات موسیقی دسترسی دارید آیا با هنر مندان دیگر در نواختن آلات موسیقی حین ظبط و یا اجرای کنسرت همکار ی نموده اید؟

جواب: بلی من با هنر مندان سابقه دار رادیو و تلویزیون کشور در قسمت نواختن گیتار، طبله، جازبند و کیبورد همکاری نموده ام.

سوال: به گونه مثال با کی ها؟

جواب:  من با آقای ظاهر هویدا، رحیم مهر یار و خانم پرستو، آقای عمر شکیب و خانم پریسا مر سل، خانم سیما ترانه، خانم هنگامه، آقای حیدر سلیم، آقای محبوب الله محبوب، خانم هُما، آقای ظفر شامل، آقای وحید صابری، خانم وجیهه، و آقای فرید رستگار، آقای فواد رامز و سایر هنرمندان سابقه دار رادیو و تلویزیون در قسمت نواختن آلات موسیقی همکاری نموده ام.

سوال: علاقمندی بیشتر شما به کدامین سبک موسیقی است و شما پیرو کدام سبک موسیقی خود را میدانید؟

جواب: علاقمندی بیشتر من به سبک های غزل و کلاسیک است اما من بیشتر به سبک غزل علاقمند هستم.

سوال: در گذشته ها از سبک کدام هنرمند کشور پیروی میکردید و حالا کار هنری کدام هنرمند کشور مورد تائید تان است.

جواب: آهنگ های احمد ظاهر و ناشناس را در اویل می خواندم. به همه هنرمندان علاقمند هستم و به هنر شان احترام دارم. از جمله هنر زنده یاد احمد ظاهر، استاد زلاند، آقای ناشناس، استاد بزرگ سرآهنگ، استاد شریف غزل، و استاد التاف حسین را بیشتر می پسندم.

سوال: تبصرهء  شما در مورد سرگذشت موسیقی کشور چیست؟

جواب: سابقهء خرابات در دل کابل زمین مشعل فروزانی بود و است از درخشش موسیقی در سرزمین ما سبک خرابات کشور حالت خاص خود را داشت و دارد بناءً سرگذشت موسیقی دیروز و امروز موسیقی ما نیز بر می گردد به همان خرابات. باید در احیای خرابات دست به کار شویم. به گو نه مثال استاد آصف یک سبک خاص خود را در نواختن طبله دارد، که اصالت موسیقی اصیل خرابات را حفظ کرده، که جای مسرت است برای حفظ هنر چی در داخل و چی در خارج کشور جوانان ما به موسیقی رو آورده اند. اما اگر جوانان ما موسیقی را جدی و به شکل درست فرا بگیرند کار بهتر خواهد بود؛ زیرا آینده به همین جوانان تعلق دارد و مشعل داران آیندهء موسیقی کشور ما همین ها هستند بناءً در ارایه های هنری شان به عقیده من باید ظرافت ها و سلیقه های موسیقی اصیل در نظر گرفته شود که چنین کار هايی دقیقاً در ارایه های اکثریتی از آواز خوان های ما خوشبختانه وجود دارد.

سوال: شما تا به حال ارایه های از هنر خود به علاقمندان موسیقی کشور داشته اید؟

جواب: عنقریب یک سی دی ام را برای اهل ذوق ارایه میدارم، که تقریبا هشت الی ده آهنگ شاد دری و پشتو که اکثر کمپوز آهنگ ها از خودم می باشد به دسترس علاقمندان قرار خواهد گرفت.

سوال: پیام شما به اهل هنر چیست؟

جواب: هنرمندان ما باید  پشت کار داشته باشند، تا این پشت کار شان در عرصه هنر موسیقی باعث تجدد و نوآوری شود و باشد موسیقی کشور ما از حالت یک نواخت براید. باید اتکای هنرمندان به آلات موسیقی الکترونیکی کمتر باشد و به نظر من در اجرای آهنگها از آلات موسیقی معمول اگر استفاده شود بهتر خواهد بود و باعث دلچسپی بیشتر شنونده گان و اهل  ذوق خواهد گردید.

 

 

 

فضل الرحیم رحیم