شماره سوم سـال چهارم اسد 1385 / اگست 2006

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

صور خیال در کلام بیدل
قسمت دوم
بقلم سميع « رفيع »   

در این مقاله صرف به صور خیال و تشبیه آن در کلام بیدل یک نگاه مختصر انداخته شده. در مقالات بعدی به یاری خدا و استمداد از روح بزرگ ابوالمعانی بیدل، در نظر دارم کلام سحر آمیزش را که کارگهء عرش معانیست، از دیدعلم بدیع و بیان، مثل: بدیع لفظی « تجنیس، تکرار و تسجیع » که بحث موسیقایی شعر است با اشاره به موسیقی، درونی، بیرونی و کناری شعر و بدیع معنوی « ایهام، تعلیل و توجیه، تناسب، ترتیب کلام و تشبیه » برای علاقمندان شعر بیدل و ادب دوستان تقدیم نمایم. 

 

بحثی در بارهء بود و نبود فیودالیزم در منطقهء ما
دکتر اکرم عثمان

ما هنوز جامعه ای زمین بسـته هسـتیم و زمین بسـتگی به درجات متفاوت با رگ و روان ما کار دارد. زمین و آب کماکان مهمترین مقولات زنده گی اجتماعی ما را تشـکیل میدهند و شـاید هیچ مسـألهء سـیاسی نباشـد که به گونه ای با این دو مهمتری مشـکل دیروز، امروز و فردای ما تماس نگیرد. مبرم ترین تناقض تاریخ کشـور های منطقهء ما را دو بی کرانگی تشـکیل میدهد، یکی وفور و بی کرانگی زمین و دیگری قلت ناکرانمند آب. ــ یک تقابل اقلیمی و طبعی که تاریخ اجتماعی و سـیاسی ما را دچار محدودیت کرده و بر جغرافیا و اقلیم ذهن ما تأثیری ژرف گذاشـته اسـت.

 

ناصر خسرو قباديانی:
صدای طغيان، تنهائی و تبعيد
(بخش اول)
( فصل دوم از کتاب در دست انتشار « تاریخ در ادبیات »)
نوشته علی میر فطروس
* اشعار ناصرخسرو را می توان اولین نوع « شعر ایدئـولوژیک » در ادبیـات پارسی بشمار آورد.
* ناصرخسرو، سرآغاز ِ دوره ای ست که طی آن، فرهنگ شاد و حمـاسه
ء دنیا گرای ایرانِ پیش از اسلام، در تصوّف ناشاد و عـرفانِ دنیا گریز بعد از اسلام مُضمحل گردید.
* ناصرخسرو در اشعارش از « خـِرَد » و « علم » ستایش ها کرده است، اما باید دانست که این ستایش ها - اسـاسـاً- در خدمت اعتقـادات دینی و به قصد توجیه عقلی عقاید اسماعیلی ِ او بوده اس
ت.

 

غم غریبی و غربت
د ستگیر نایل
غریب به معنای بیگانه، خوار و فقیر،شگفتی آور،دور از وطن،آواره،و غربت، یعنی آواره گی،جلا وطنی دور از خانواده و میهن .مسالهء غربت و آواره گی انسان، پدیدهء تازه ای نیست که دامنگیرما آدمهای امروزی که دربحرانی ترین و پرتنش ترین لحظه هایی از تاریخ زنده گی میکنیم، شده باشد. انسانها از آغاز تاریخ حیات خود تا امروز در نتیجه برخورد های قومی، مذهبی، سیاسی ستم و مظالم سلاطین و شاهان و حکام وقت و به دلایل گوناگون دیگر، مجبور به ترک خانه و خانواده و وطن خود گردیده و تن به غربت و جلا وطنی داده اند. حتا ملت هایی چون اسراییلی ها، فلسطینی ها و دیگران. و اکنون ما هم قرنها رنج آواره گی و غربت را کشیده ایم. و ستم های فراوانی را از متجاوزین، د یده ایم
.

 

پايان اعتصاب پناهجويان افغان در ناروی و آغاز شکست مفتضحانهء پروتوکولهای سه جانبه در کشورهای اروپائی
صدیق وفا

1) تهاجم به حقوق پناهنده گی در اوج ناامنی ها درافغانستان
در اين اواخر برخی دولت های اروپائی مانند ناروی، هلنــد، دنمارک، بلجيم و آلمان بخاطر فرو نشاندن اعتراضات گستردهء مردم شان و بر حق جلوه دادن حضور نظامی خويش در افغانستان، مسألهء بهبود اوضاع در اين کشور را بهانه قرار داده و تهاجم بی سابقه ای را به تحريک حلقات راست گرای و پناهنده ستيز در اين کشور ها برحقوق و منافع قانونی پناهجويان افغان مبذول داشته و ميدارند.

 

 رجال و رويداد های تاريخی افغانستان
نوشـته احمد علی کهـزاد
حبیب الله خان
پسـر و ثروت سردار محمد عظیم خان
بعد از وفات سردار محمد عظیم هان حاکم کشـمیر، دو چیز از او باقی ماند که در امور اداری مملکت ولو برای مدت کوتاهی هم بود ثقل آن محسـوس میشـد: یکی دارایی سـرشـار و دیگر پسـری بنام حبیب الله خان پسـر سـردار محمد عظیم خان که جوان بی تجربه و رفیق دوسـت و خوش گذران بود، می خواسـت با این ثروت آقایی را تا حدود شـاهی برای خویش تأمین کند ولی همین ثروت نه تنها این قدرت را از او سـلب کرد بلکه پراگنده شـدن و فقدان آن او را به ضعف مزاجی و مالیخولیا گرفتار سـاخت
.

 

مظلوم و مغضوب وا قع شدن مردم و سر زمین هزاره جات در ادوار گوناگون تاریخ
 محمد عوض نبی زاده
هزاره جات
:- منطقه ایست دارای اراضی مرتفع و کوهستانی در مرکز و قلب افغانستان موقعیت دارد.  باشنده گان هزاره جات در مراحل مختلف تاریخ شاهد پاکسازی قومی و مذهبی - کوج های اجباری - قتل عام ها – زمین سوخته بودند و تبعیضات سیاسی، قومی، نژادی، مذهبی، جغرافیائی، تبعه درجه چندم بودن، تحقیر و اهانت هزاره و شیعه بودن، ممنوعیت تقرر در ادرات قوای مسلح، استخبارات و وزارت خارجه در مقابل آنان اعمال میشد مردم هزاره طی چندین قرن مظلومیت، درد، عذاب، تحقیر و اهانت های فراوان و فراموش نا شدنی را بوسیله نظام های ...

 

بنیاد جهانی بیدل
طرح اساسنامه
انجمن فرهنگ افغانستان درنظر دارد، تا « بنیاد جهانی بیدل » را طرح ریز نموده و از صاحبان قلم و اهل صلاحیت که با بیدل آشنایی عمیق دارند دعوت نماید، تا در ین بنیاد سهیم شده و به همکاری همه جانبهء علماء و دانشمنداد در تمام جهان، مجموعهء کلیات بیدل بصورت انتقادی تهیه گردد
.

 

 آيا او را ديده ايد؟ 
انتشـارات عفو بین المللی بخش هلند
بخـش يـازدهم
 ناقص کردن ارگان‌های زنانه
يکی از شـنيع‌تـرين اشـکال خشـونت
 بـرگـردان از: ج. پلوشه
ختـنه کردن زنان،
که در انگليسی به مفهوم ناقص سـازی انـدام‌های زنانه Female Genital Mutilation (FGM)  معنی می‌دهد، يکی از اشکال گسـترده و سـيسـتماتيک و در عين حال خشـن ترین شـیوهء نقض حقوق بشـری زنان و دختران جوان اسـت. بر اسـاس گزارش سـازمان بهداشـت جهان WHO)) سـالانه دو ميليون دختر خورد سـال ( بطورميانه ۵۵۰۰  نفر در روز
) از لحاظ جنسی ناقص می‌گردند. در سـراسـر جهان ۱۳۵ ميليون زن ودختر ختنه شـده اند.

 

کاروان شـعر و ادب

د تو تکيو  حماسه
زمری
  د تو تکېو  کډې  وکو چيدی،
د  ساړه  ژمي  له  راتللو  سره؛

دو مرثیه در سوگ مادر بزرگوار و مهربانم
اشک
                            
اثر عبدالله « وفا »
به قلب داغدار
و چشم پر خون
 به شور
و ناله و فر یاد محزون
بریزم اشک و گو یم مادر
من
قیامت در غمت شد بر سر
من

 

چه اتفاقي براي من رخ داده؟
آریانا حساس
چه اتفاقي براي من رخ داده؟ من بيشتر و بيشتر باز مي شوم و احساس مي كنم كه سايه هاي وجودم به تدريج ازبين مي روند. وقتي چشمانم را مي بندم نور بيشتري در بدنم مي بينم. خيلي زيباست، و احساس بسيار خوبي به شما دارم __ بيش از آنچه تاكنون داشته ام.
باگوان عزيز، آيا اين مي تواند واقعي باشد؟ آيا اين من هستم؟ چرا اين ترديدها هنوز وجود دارند؟ ممكن است لطفاً توضيح بدهيد؟
هر اتفاقي كه برايت افتاده، ژرف ترين اشتياق هر سالک است.
تو فقط براي چنين رويدادهايي است كه در اينجايي. اين آغاز راه است
.

 

احمد ظاهر
 یک نشانهء شایسته و متبارز از
 معرفت افغانستان
 در بیرون مرز ها

 

فقط صداست که می ماند !
گزارش شب یاد بود احمد ظاهر
 ترانه سرا
ی پر
آوازهء افغانستان در شهر استرابورگ - فرانسه
گزارشگر:
محمد ظاهر دیوانچگی

 

 ولسي جرگه ازجنگ تا نيرنگ
حقيقت
تجربه بشري در طول تاريخ در حوزه سياست و قدرت دست آوردهاي بسياري را كسب نموده است. اين دست آوردها با گذشت زمان متحول و متكامل شده و عملاً به سمت و سويي راهنمايي گرديده كه با فطرت انساني هم خواني و سنخيت بيش تري داشته است. نظام هاي مختلف سياسي كه در طول تاريخ شكل گرفته است، در واقع تلاش هايي براي پيدا كردن الگوي مناسب سياسيِ مبتني بر ماهيت بشري است. جوامع مختلف براساس اصل آزمون و خطا سعي نموده اند نظام هاي مختلف را تجربه كنند، وجوه مغاير با ماهيت انساني آن را بزدايند و وجوه موافق آن را نه تنها براي خود نگه دارند بلكه به ديگر جوامع هديه نمايند.

 

درسی از گذشتهء روابط اتحاد شوروی و افغانستان برای روسيه
نوشتهء الکساندر اومنوف
برگردان: داکتر سالم سپارتک
15 سال ميشود که روسيهء نوين که در نتيجهء فروپاشی اتحاد شوروی به وجود آمد، سياست خارجی خود را سر و سامان ميدهد. شايان ياد آوری است که طبعاً اشتباه بزرگ خواهد بود اگر بدون دليل، تمام تجربهء گذشتهء شوروی به دور انداخته شود. افغانستان يکی از کشورهايی ميباشد که تجربهء سياست خارجی شوروی سابق با آن، برای روسيه بسيار مفيد است. امروزه مشکل اساسی اين کشور همانا ايجاد حاکميت با ثبات سراسری زير قيموميت بالفعل امريکا است. در اينجا فيگورهای عمده عبارت اند از رئيس جمهور پشتون و تاجکهای پنجشيری.