شماره دهم سال پنجم عقرب 1386 / اکتبر 2007

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

زندگی نامه مختصیر مولانا جلال الدین محمد بلخی
2
آن ناشـناس که بود؟
هفت قرن تمام اسـت که محافل ادبی و اندیشـنمدان و دانش پژوهان ایرانی در گرداب تفکر و تأمل برای شـناخت صحیح و کامل از کسـی که با دیدار ناگهانی خود فروزینه ای در موجودیت، روحانیت، معنویت و سـراپای هسـتی مولوی بر افروخت و با شـور و جذبهء خود عارف ما را تا سـرحد خاکسـتر نشـینی شـعله ور گردانید، غرقه اند و هنوز کسـی راهی به جایی نیافته و سـرای آراسـتهء حقایق در پس غبار های بر انگیختهء تاریخ، همچنان پوشـیده مانده اسـت.

 

سخنرانیدستگیر نایل در کنفرانس:انجمن گسترش اندیشه وعرفان مولانا و بیدل
 ناله ای کن عا شقانه، درد محرومی بگو
پارسی گو ساعتی و، ساعتی رومی، بگو
خواه رومی، خواه تازی، من نخواهم غیر ت
از جمال و از کما ل و، لطف مخدومی، بگو
هم بسوزی، هم بسازی، هم بتابی در جهان
آفتابی، ماهتابی، آتشی، مومی، بگو

 

جشن مهرگان دهم میزان " مهر ماه "
سالگرد نخستین جشن استراد استقلال کشور به همه مبارک باد
سلیمان راوش

هنگامیکه جلد دوم کتاب " نام و ننگ " تولد دوبارهء خراسان کهن در هزارهء نو " را مینوشتم، ضمن پژوهش بر دورهء اول تاریخ ادبیات کشور مان یعنی دوره میترایی به یادگار هایی چند از این دوره بر خوردم که یکی هم جشن مهرگان بود. دریافتم که بر خلاف آنچه که تا کنون از سوی محققین و پژوهشگران داخلی و خارجی و به ویژه ایرانیان عنوان گردیده که جشن مهرگان، جشن مهر و میترا است، چنین نیست. این جشن به مناسبت روز آزادی و استقلال کشورمان [ بخدی = خراسان، افغانستان امروزی ] که در تاریخ ادبیات بنام ایران ثبت است، می باشد.

 

رجال و رويداد های تاريخی افغانستان
نوشـته احمد علی کهـزاد
سـیاسـت پیشـروی ( فارورد پالیسی )
در 50 سـال که نیمه دوم قرن 19 را در بر می گیرد از پنجاب و سـند گرفته تا سـمله و لندن سـیاسـیون و مردان نظامی حکام اعلی انگلیس و وزرای مخصوص هند در کابینه انگلسـتان همه توجهء یافتن خط سـرحدی مسـتحکمی بین افغانسـتان و هند بودند و نظریات و سـیاسـت های مختلف ظهور کرد که از آن جمله یکی سـیاسـت پیشـروی یا فارورد پالیسی اسـت که در سـال های مختلف نیمه دوم قرن 19 طرفدارانی داشـت و به اسـاس نظریات متعرضانه پیروان همین مدرسـه سـیاسی بود که در ظرف یک قرن روابط افغان و انگلیس آشـفته و مکدر شـد و پارچه های بزرگ از کشـور ما مجزی گردید و مسـئلهء بغرنج قبایل سـرحدی به میان آمد که هنوز هم متأسـفانه بواسـطه سـلب آزادی رنج می کشـند.

 

چادر گلابی رنگ و گل های اکاسی
 قادر مرادی
روزهای عید نزدیک و نزدیکتر می شـد. من بی صبرانه انتظار روزی را داشـتم که باز هم با دلارام به سـیل زنانه بروم. دلارام دختر همسـایهء ما بود. همیشـه با دیدن او روزهای عید به یادم می آمدند. وقتی او را با چادر گلابی رنگش می دیدم، هوای بهاری و بوی گل های درخت اکاسی در ذهنم زنده می شـد. دلم می خواسـت در کنار او باشـم. وقتی با او می بودم، حالت خوش آیندی برایم دسـت می داد. آن وقت هشـت سـاله بودم. دلارام سـه و یا چهار سـال بزرگتر از من بود. هر سـال وقتی عید می آمد، مادرم، دلارام، مادر دلارام یک جا می رفتیم به سـیل زنانه.

 

کارنامهء دریا
عبدالقیوم ملکزاد
چه دانی رمز این دریا، گر نداری گوش گردابی
که کار خار و خس نبود زبان موج فهمیدن
« ابوالمعانی بیدل (رح) »
من " بحر آشنا " نبودم که " کوزه به دریا " می فکندم. اگر ادعای برداشتن قطره یی از آن دریا کرده ام، آن هم به یُمن ارشاد مثنوی و روحانیت پر فتوح مولوی بوده و راهنمایی هایی که در شناخت سیمای موقّر و شخصیت با عظمت خداوندگار از سوی فرهیختگان و مولوی شناسان ارائه شده است

 

کاروان شـعر و ادب
زیر نظر آرام ارزگانی 

 

نوشتن سراج التواریخ در زیر سایه استبداد و سانسور
محمدعوض نبی زاده
آفرين برکاتب دريا دل و گردون شکوه        آن دبستان سخن را آسمــانی اوستاد
تيغ از دست ستمگاران گيتـی بر گرفت       تاج بر فرق جهان با نان عادل برنهاد
بیست چهارم سپتامبر سال 7 200 میلادی مطابق به دوم میزان سال 1386 شمسی مصادف است با هفتاد و هشتمین سال وفات معلم جاویدان و ماندگار تاریخ افغانستان ملا فیض محمد کاتب هزاره. ملا فيض محمد در سال ١٢٧۹ هـ ق در قره باغ غزنی به دنيا آمده و بسال ١٣٤۹ هـ.ق در کابل جهان فانی را وداع گفت

 

در طبیعـت ظلم و ستم وجود ندارد.  و
داستان شیرکشی سلطان مسعـود غـزنوی
 دپلوم انجنیر خلیل الله معروفی
برداشتهای بزرگان متقـدم ما و جهان از طبیعت و پدیده های طبیعی، بر اساس عـلم و فهم همان روزه درست بوده. امروز که عـلوم و تکنالوجی بصورت سرسام آور و محیرالعقـولی انکشاف یافـته و با سرعـت و تعجیل عجیبی در حال جولان و انکشاف و گسترش است، اکثر پندارها و دریافـت های قـدیم هم از رونق افـتاده و کس بدان باور و اعـتنائی ندارد. اگر به متقـدمان جلیل القـدر خود توجه نمائیم، می بینیم که مثلاً بعضی پند و اندرزهای بزرگانی از قـبیل حضرت سعدی شیرازی که فـرمود: