شماره ششم سال پنجم سرطان 1386 / جون 2007

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 درک شـعر مولوی در باختر زمین
دی
پلوم انجنیر خلیل الله معروفی 
با دو ابــــــرو قـتلِ عالَــــــم کرده ای        وای از آن روزی که چار ابرو شـوی
 مدت هاست می شنویم، که اشعار خداوندگار بلخ را به زبان های زندهء جهان ترجَمه میکنند و سالهاست میخوانیم که کلام سَحّار مولانا را به زبان انگلیسی برمیگردانند. اینک می بینیم که « مولوی امریکا را تسخیر میکند ». همین عُـنوان در شمارهء ۹۵ مبارکنامهء " مردم افغانستان " جلب توجه میکند. راستی از خواندن و شنیدن چنین اخبار ( در اینجا " اخبار " جمع خبر و در معنای " خبرها " ست ) احساس دوگانه عاید حالم می گردد:

 

تأمّلاتی دربارهء «انقلاب اسلامی ایران !»
بخش سوم و پایانی
علی میرفطروس
ما مردمی هسـتیم کــه غالباً، آینده را فدای گذشتهء ناشـاد می کنیم و در این مسـیر، حتّی همـهء داده هـا و دسـتاوردهای مثبت گذشـته را، نفی و یا همهء راه هـا و پل ها را خراب می کنیم. « انقلاب شـکوهمند اسـلامی »، محصول همین بی اعتنائی ها و عـدم آینده نگری های ما اسـت.

 

رجال و رويداد های تاريخی افغانستان
نوشـته احمد علی کهـز
میثاق 1242 هجری قمری
در اوقاتی که بسـاط دولت سـدوزائی در کابل به منتهای ضعف خود رسـیده و بالاخره به صورت غیر محسـوس به کلی سـقوط کرد. تا روزیکه سـردار دوسـت محمد خان طور ثابت و پایه دار اقتدار و نفوذ خویش را در مرکز مملکت اسـتقرار بخشـید برادران بارکزائی و اولاد ایشـان چندین مرتبه به تقسـیم خاک کشـور به جاگیر های شـخصی اقدام کردند. علت این امر کثرت برادران و اولادهء ایشـان بود که هر یک به تناسـب نفوذ خویش سـهمی می خواسـت. این روش که روح ملوک الطوایفی را بار دیگر در کشـور تعمیل کرده بود خوشـبختانه با اقتدار یافتن شـخص امیر دوسـت محمد خان خاتمه یافت.

 

تاريخ سخن ميگويد:
چگونه آمريكا
شكار افراطيون شد؟
تهيه، تدوين و پژوهش  )راد مرد )
 جنگ و جهاد بي پايان
پس از خروج نیروهای شوروی نیز، جهاد به پایان نرسید. در آغاز جنگ، ایالات متحده، نه طرحی برای خارج شدن از مهلکه داشت، نه هیچ نقشه ای برای افغانستان. اغلب معماران سیاست واشنگتن، بر آن بودند که تضعیف دولت طرفدار شوروی، پس از مدتی کوتاه منجر به سقوطش خواهد شد،

 

دیدگاه ها ی متفاوت دربارهرهبران و مبارزان ملی کشور
محمد عوض نبی زا ده
تاريخ افغانستان روايتگر اين حقيقت است که
طی سه هزار سال در محدودهء افغانستان کنونی دولتهای با فرهنگ باختریان، کوشانیان، شارها ( شیران بامیان ) یفتالیان، تخاریان، طاهریان، صفاریان، سامانیان، غزنویان، سلجوقیان، غوریان، ملوک کرت هرات، تیموریان هرات، هوتکیان و درانیان - تاجیکان ترکان مغول در خراسان و افغانستان ثبت تاریخ میباشند. شاهان و امیران سلاله درانی به استثنای احمدشاه، تیمور شاه، زمان شاه و شاه امان لله، دیگران غالباً وابسته به استعمار بریتانیای کبیر و ابر قدرت های دوران جنگ سرد بوده است که فاقد برخورداری از استقلالیت کامل، یعنی دولتهای مستقل ملی نبوده اند.

 

خورجین عطار
تهيه کننده و گردآورنده  )اسکاري )
جوامع الحکایات
وامع‌الحكايات از كتب اوايل قرن هفتم است كه همانند ديگر كتابهاي اين سده، آثار
نثر سده‌هاي نخستين ادب فارسي، كمتر در آن ديده مي‌شود. اين كتاب كه مجموعة حكايات گوناگون است كه عوفي از منابع مختلف گرد آورده است،

 

تاریخ سـلطنت جانشـینان تیمور یک تاریخ سـیاه سـراسـر مرگ و خون اسـت که گویی بر الگوی زندگی خود او شـکل گرفته اسـت. ...
... در این توالی خونین سـلطنت ها و مرگ ها، تنها سـه تن از نوادگان تیمور نامی در جهان دانش و هنر ـ و نه در پادشـاهی ـ از خود باقی گذاشـتند که یکی از آنان الغ بیک، بنیان گذار زیج معروف سـمرقند، دیگری شـاهرخ، بانی مکتب نقاشی هرات و همسـرش گوهرشـاد آغاز سـازنده مسـجد عالی گوهرشـاد مشـهد، و سـومی بایسـنقر پسـر شـاهرخ بود که شـاهنامه معروف بایسـنقری از یادگار های او اسـت، هر چند که خودش در جوانی از میگسـاری بی حسـاب درگذشـت

الغ بیک یک شـخصیت جهانی
عبدالله رویین

 

فرزند صالح
دستگیر نایل
دهکدهء که ما سالها قبل درآ ن زنده گی میکردیم، موقعیت زیبا یی داشت باغهای پر از میوه، و جنگلهای انبوه درختان بید و چنا ر، به زیبا یی اش می افزود. دریای خروشان و مواجی که از دو درهء بزرگ جدا میشد، دهکده را دونیم کرده بود. این دریا، که از شرق به غرب، مسیرش را دنبال میکرد، در هر دو کنار ساحل آن، زمینهای هموار زراعتی، بستر شان را پهن کرده بودند. وقتی، شب هنگام به روی صفه و یا تخت بام، خواب می شد یم، شرس آب دریا مثل لالایی مادری که بگوش کودکش میخواند، خیال انگیز و دلپذیر می بود.

 

نقش های جاودانه
شاعري از راز و نياز تا رمز و راز
میرزا عبدالقادر بيدل شاعري  نامدار وعارف بيدار
تهيه و ترتيب  “جانباز نبرد ”  ازشهرپلخمري
در سال 1054 هـ.ق در ساحل جنوبي رودخانه «گنگ» در شهر عظيم آباد پتنه «ميرزا عبدالخالق» صوفي سالخورده قادري صاحب فرزند پسري شد، ميرزا به عشق مراد معنوي سلسله طريقت خود يعني «عبدالقادر» نام فرزندش را «عبدالقادر» گذاشت. دوست و هم مسلک « ميرزا عبدالخالق »، « ميرزا ابوالقاسم ترمذي » كه صاحب همتي والا در علوم رياضي و نجوم بود براي طفل نورسيده آينده درخشاني را پيشگويي كرد و به ميمنت اين ميلاد خجسته دو ماده تاريخ « فيض قدس » و «انتخاب» را كه به حروف ابجد معادل تاريخ ولادت كودک مي‏شد، ساخت.

 

کاروان شـعر و ادب
 

 

گزارشی از یک شاهد فراری حادثه میدان هفت تیر
لحظه به لحظه به جمعیت مردم بهت زده اضافه میشد
صدای فریاد های زن و هیاهوی مردم همه را به ضلع جنوبی میدان هفت تیر ميكشيد
تعداد زیادی سراسیمه از پله های ورودی جنوبی متروی هفت تیر بالا میامدند.
زن مدام جیغ میزد:
ولم کن ولم کن

 

 بیاد نابغه و پروفسورهنر و موسیقی و آواز خوانی در افغانستان
سعدیا مرد نیکو نام نمیرد هرگز            مرده آنست که نامش به نیکویی نبرند
شانزدهم جوزای سال روان مصادف بود با بیست و پنجمین سال خاموشی فرزانه مرد دانشمند استاد محمد حسین سرآهنگ.  1302 / 1366
این مرد با همت در سال 1302 در محله ی قدیمی شهر کابل ( خرابات) که بیش از یک قرن قدامت تاریخی دارد پا به عرصه وجود گذاشت و پدر بزرگوارش غلام حسین نانکی ویرا محمد حسین نامید.

 

گفت و شنود فضل الرحیم رحیم خبرنگار آزاد
با علی فرمند کبیر نوری پیرامون موسیقی تکنو
بیاید با علی فرمند کبیر نوری و کار های هنریش در عرصهء موسیقی تکنو آشنا شوید. توجه شما را به گفت و شنودی جلب میدارم که در زمینهء کار های هنری علی فرمند با وی انجام داده ام.